Mektup Kasabelas
ﺑِﺎﺳْﻤِﻪ۪ ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻰْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩ۪
Mektup ieu mangrupa ubar anu penting sareng nunjukkeun opat permata alit tina harta simpenan opat ayat.
Sadérék abdi anu dipikaasih! Opat pasualan anu béda ieu parantos diajarkeun ku Al-Qur'an Al-Hakîm ka nafsu abdi dina waktos-waktos anu béda. Abdi nyeratna sangkan sadérék-sadérék abdi anu hoyong ogé tiasa nyandak pangajaran atanapi bagian tina éta. Tina segi bahasan, masing-masing permata alit tina harta simpenan hakékat opat ayat mulya anu béda parantos ditingalikeun minangka conto. Masing-masing tina opat bahasan éta gaduh wangun anu béda sareng mangpaat anu béda. Bahasan Kahiji: ﺍِﻥَّ ﻛَﻴْﺪَ ﺍﻟﺸَّﻴْﻄَﺎﻥِ ﻛَﺎﻥَ ﺿَﻌ۪ﻴﻔًﺎ Hé nafsu abdi anu putus asa ku waswas anu goréng! Gambaran-gambaran anu silih ngahudangkeun sareng émutna sangkaan-sangkaan mangrupa sajenis gambar anu timbul tanpa pilihan. Ari gambar, upami tina kasaéan sareng cahya, hukum hakékatna ngalih dina hiji darajat kana wangun sareng gambaranna. Sapertos cahya sareng panas panonpoé ngalih kana gambaranana dina eunteung... Upami tina kajahatan sareng perkara anu padet, hukum sareng sipat asalna henteu ngalih kana wangunna sareng henteu nular kana gambaranna. Upamana, wangun hiji perkara anu najis sareng kotor dina eunteung henteu najis sareng henteu kotor. Sareng gambaran oray henteu ngegel. Dumasar kana rasiah ieu, ngabayangkeun kufur sanés kufur; ngahayal cacian sanés cacian. Hususna upami tanpa pilihan sareng mangrupa émutan anu ngan ukur sangkaan, éta leres-leres henteu bahaya. Sareng dina mazhab Ahlus Sunnah wal Jamaah, anu mangrupa ahli bebeneran, goréng sareng kotornana hiji perkara numutkeun syariat lantaran larangan Ilahi. Margi éta émutan anu ngan ukur sangkaan tanpa pilihan sareng tanpa ridha, gambaran-gambaran anu silih ngahudangkeun, larangan henteu patali sareng éta. Sanaos éta wangun perkara anu sakitu goréng sareng kotornana, éta ogé henteu janten goréng sareng kotor. Pasualan Kadua: Mangrupa hiji buah tina tangkal pinus, katran sareng poplar hideung di Tepelice, dataran luhur Barla; margi parantos ditulis dina kumpulan Sözler, éta henteu ditulis di dieu. Pasualan Katilu: Dua pasualan ieu mangrupa sabagian conto tina Kalimah Kadua Puluh Lima, anu némbongkeun lemahna peradaban di payuneun i'jaz Al-Qur'an. Dua conto tina rébuan conto anu ngabuktikeun kumaha teu adilna hukum peradaban anu teu saluyu sareng Al-Qur'an: Hukum Al-Qur'an ﻓَﻠِﻠﺬَّﻛَﺮِ ﻣِﺜْﻞُ ﺣَﻆِّ الْاُنْثَيَيْنِ, sakumaha mangrupa kaadilan anu murni, ogé mangrupa welas asih éta sorangan. Leres, éta adil. Margi numutkeun kalolobaan anu mutlak, saurang lalaki nikah sareng saurang awéwé sareng ngajamin nafkahna. Ari saurang awéwé nikah sareng saurang salaki sareng ngabebankeun nafkahna ka anjeunna; éta ngagentos kakurangan dina warisanana. Sareng éta welas asih, margi putri anu lemah éta peryogi pisan rasa welas ti ramana sareng welas asih ti sadérékna. Numutkeun hukum Al-Qur'an, putri éta nampi rasa welas tanpa kahariwang ti ramana. Ramana henteu ningali anjeunna kalayan hariwang minangka "anak anu ngarugikeun, anu bakal nyababkeun satengah banda abdi ngalih kana panangan batur sareng jalma asing". Kahariwang sareng amarah henteu campur kana rasa welas éta. Sareng anjeunna nampi welas asih sareng panyalindungan tanpa saingan sareng hasud ti sadérékna. Sadérékna henteu ningali anjeunna minangka "saingan anu bakal ngaruksak satengah kulawarga urang sareng nyerahkeun bagian anu penting tina harta urang ka panangan batur"; henteu nyampurkeun dengki sareng ambek kana welas asih sareng panyalindungan éta. Dina kaayaan ieu, putri anu fitrahna lemes sareng pikaresepeun, ciptaanna lemah sareng kuru, sacara lahir kaleungitan sakedik perkara, nanging minangka gantina ngahontal banda anu teu béak tina rasa welas sareng welas asih barayana. Upami henteu, masihan hak anu langkung tina hakna kalayan nyarios urang bakal langkung mikawelas ka anjeunna tibatan rohmat Alloh, sanés mikawelas ka anjeunna, nanging kadzoliman anu hébat. Malah aya kamungkinan sarakah anu liar dina jaman ieu muka jalan kana kajahatan anu teu gaduh welas asih, anu bakal siga kadzoliman anu kejem, sapertos ngubur putri-putrina hirup-hirup dina jaman jahiliah lantaran rasa ngajaga kahormatan anu liar. Sakumaha ieu, sadaya hukum Al-Qur'an ngabenerkeun firman ﻭَﻣَﺎ ﺍَﺭْﺳَﻠْﻨَﺎﻙَ اِلَّا ﺭَﺣْﻤَﺔً ﻟِﻠْﻌَﺎﻟَﻤ۪ﻴﻦَ. Pasualan Kaopat: فَلِاُمِّهِ ﺍﻟﺴُّﺪُﺱُ Sakumaha peradaban tanpa mim nyababkeun teu adil sapertos kitu ngeunaan putri, ku masihan hak anu langkung tina hakna; kitu deui ngeunaan ibu, ku ngurangan hakna éta ngalakukeun teu adil anu langkung pikagigireun. Leres, rasa welas ibu, anu mangrupa tajalli rohmat Rabbani anu pangdipihormatna, pangamisna, panglemesna sareng pangpikaresepeunna, mangrupa hakékat anu pangdipihormatna sareng pangdimulyakeunana dina hakékat-hakékat jagat raya. Sareng ibu mangrupa sobat anu sakitu béréhan, mikawelas sareng rela ngorbankeun diri, nepi ka ku dorongan rasa welas éta saurang ibu ngorbankeun sakumna dunya, hirup sareng kanyamananna pikeun anakna. Malah hayam anu borangan, anu aya dina darajat janten indung pangbasajanna sareng panghandapna, ku hiji kilatan alit tina rasa welas éta, nyerang anjing sareng singa pikeun ngajaga anakna. Upami manusa-manusa anu sapertos sato galak, anu ngaku micinta kamanusaan, henteu ngartos yén nyabut hak hiji ibu kana harta anakna anu mawa hakékat anu sakitu dipihormat sareng dimulyakeunana mangrupa teu adil anu sakitu pikagigireunna ka hakékat anu dipihormat éta, teu hormat anu sakitu liarna, panghinaan anu sakitu jahatna, henteu sukur kana ni'mat anu ngageterkeun arsy rohmat, sareng nyampurkeun racun kana panawar anu mancorong pisan sareng mangpaat pikeun kahirupan masarakat manusa, tangtos manusa anu sajati bakal ngartos. Aranjeunna uninga yén hukum Al-Qur'an Al-Hakîm فَلِاُمِّهِ ﺍﻟﺴُّﺪُﺱُ mangrupa hak éta sorangan sareng kaadilan anu murni. ﺍَﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﺒَﺎﻗ۪ﻰ
Said Nursî