ISYARAT KATUJUH ANU NGANDUNG PANGAJARAN LEMES
Tina bagéan mu'jizat nabi ngeunaan berkah tuangeun, abdi sadaya bakal némbongkeun sababaraha conto anu pasti sareng mutawatir sacara maknawi. Sateuacan nyarioskeunana, pantes nyebatkeun hiji bubuka. BUBUKA: Unggal conto mu'jizat anu pinuh ku berkah anu bakal datang ieu dinukil sacara sahih ku sababaraha jalan, malah sabagian ku genep belas jalan. Kalolobaanana kajadian di payuneun jamaah anu seueur; jalma anu dipercaya sareng jujur di antara éta jamaah nyarioskeun sareng nukilna. Umpamana, anjeunna nukil, "Tujuh puluh jalma parantos tuang sareng wareg tina opat sakeupeul tuangeun anu disebat sa'." Éta tujuh puluh jalma nguping ucapanana sareng henteu mungkir. Hartina, aranjeunna ngakukeun ku cicing. Padahal dina abad kajujuran sareng hakékat éta, para sahabat anu mikanyaah nu haq, daria sareng jujur, upami ningal bohong saalit zarah ogé, bakal nolak sareng mungkir. Nanging, kajadian anu bakal abdi sadaya carioskeun parantos diriwayatkeun ku seueur jalma, sareng anu séjén ogé ngakukeun ku cicing. Hartina, unggal kajadian pasti sapertos mutawatir sacara maknawi. Sajarah sareng siroh ogé méré kasaksian yén, saatos ngajaga Al-Qur'an sareng ayat-ayat, para sahabat paling narékahan ku sadaya kakuatan pikeun ngajaga lampah sareng ucapan rosul anu Mulya ﷺ, khususna kaayaanana anu patali sareng hukum sareng mu'jizat, sareng kacida merhatikeun kasahihanana. Aranjeunna henteu ngalalaworakeun gerakan, riwayat hirup atanapi kaayaan rosul anu Mulya ﷺ anu pangalitna. Kitab-kitab hadis méré kasaksian yén aranjeunna henteu ngalalaworakeun éta sareng parantos nyatetna. Dina mangsa bagja ogé, seueur jalma nyatet sareng nyerat mu'jizat sareng hadis anu janten dasar hukum. Utamana tujuh Abdullah parantos nyatet ku tulisan. Utamana Abdullah İbn-i Abbas anu mangrupa Anu Ngébréhkeun Al-Qur'an sareng Abdullah İbn-i Amr İbni'l-Âs, sareng khususna tilu puluh opat puluh taun saatosna, rébuan muhaqqiq di antara tabi'in nyatet hadis sareng mu'jizat ku tulisan. Teras saatos éta, opat imam mujtahid sareng rébuan muhaqqiq ahli hadis anu pangutamana nukil sareng ngajagana ku tulisan. Teras dua ratus taun saatos hijrah, genep kitab anu ditarima, anu pangutamana Bukhari sareng Muslim, nyandak pancén ngajaga kana taktakna. Rébuan pangritik anu keras sapertos İbn-i Cevzî muncul sareng misahkeun ogé némbongkeun hadis-hadis palsu anu dicampurkeun ku sababaraha mulhid, atanapi jalma anu henteu mikir, teu kuat ingetanana, atanapi bodo. Teras, kalayan pangakuan ahli paningal batin, para ahli élmu sareng muhaqqiq sapertos Celaleddin-i Süyûtî, anu tujuh puluh kali rosul anu Mulya ﷺ némbongan sareng anu dimulyakeun ku paguneman sareng anjeunna dina kaayaan hudang, misahkeun inten-inten hadis sahih tina ucapan séjén sareng perkara palsu. Kajadian sareng mu'jizat anu bakal abdi sadaya carioskeun parantos datang ka abdi sadaya kalayan kuat ti panangan ka panangan — ti panangan-panangan anu kuat, dipercaya, sababaraha sareng seueur, malah tanpa wates. ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻫٰﺬَﺍ ﻣِﻦْ ﻓَﻀْﻞِ ﺭَﺑّ۪ﻰ Ku margi kitu, henteu kedah timbul pikiran, "Kumaha urang tiasa terang yén kajadian ieu, anu datang ti jarak waktos anu panjang dugi ka ayeuna, ti ayeuna dugi ka harita, henteu pacampur sareng beresih?" Conto kahiji mu'jizat anu pasti ngeunaan berkah: Genep kitab hadis sahih, anu pangutamana Bukhari sareng Muslim, sapuk ngawartakeun yén dina walimah nikah rosul anu Mulya ﷺ sareng Hazrat Zeyneb, Ümm-ü Süleym, ibu Hazrat Enes, ngagoréng hiji dua sakeupeul kurma ku minyak, nempatkeunana dina wadah sareng ngintunkeunana ka nabi ﷺ ku Hazrat Enes. Anjeunna ngadawuh ka Enes: "Ondang si éta sareng si éta. Sareng saha waé anu anjeun tepang, ondang." Enes ogé ngondang saha waé anu ditepangna. Dugi ka tilu ratus sahabat sumping sareng ngeusian Suffah sareng Kamar Bagja. Anjeunna ngadawuh ﺗَﺤَﻠَّﻘُﻮﺍ ﻋَﺸَﺮَﺓً ﻋَﺸَﺮَﺓً, nyaéta "Mangga ngadamel bunderan sapuluh-sapuluh!" Teras anjeunna nempatkeun panangan anu dipaparin berkah dina sakedik tuangeun éta, ngadoa sareng ngadawuh, "Mangga!" Sadaya tilu ratus jalma tuang, wareg sareng jumeneng. Anjeunna ngadawuh ka Enes: "Candak!" Enes nyarios: "Abdi henteu terang naha tuangeun langkung seueur nalika abdi nempatkeun wadah tuangeun atanapi nalika abdi ngangkatna; abdi henteu tiasa ngabédakeun." Conto Kadua: Nalika nabi sumping ka bumi Ebu Eyyübi'l-Ensarî, anu nampi nabi janten sémah, Ebu Eyyüb nyarios: Abdi ngadamel tuangeun pikeun dua jalma, anu cekap pikeun rosul anu Mulya ﷺ sareng Ebubekir anu Siddiq. Anjeunna ngadawuh ka anjeunna ﺍُﺩْﻉُ ثَلَاث۪ينَ ﻣِﻦْ ﺍَﺷْﺮَﺍﻑِ الْاَنْصَارِ. Tilu puluh jalma sumping sareng tuang. Teras anjeunna ngadawuh ﺍُﺩْﻉُ ﺳِﺘّ۪ﻴﻦَ. Abdi ngondang genep puluh deui; aranjeunna sumping sareng tuang. Teras anjeunna ngadawuh ﺍُﺩْﻉُ ﺳَﺒْﻌ۪ﻴﻦَ. Abdi ngondang tujuh puluh deui; aranjeunna sumping sareng tuang. Dina wadah-wadah masih aya tuangeun. Sadaya anu sumping, dina nyanghareupan mu'jizat éta, lebet kana Islam sareng baiat. Saratus dalapan puluh jalma tuang tina tuangeun pikeun dua jalma éta. Conto Katilu: Ku sababaraha jalan, sapertos Hazrat Ömer İbni'l-Hattab, Ebu Hüreyre, Seleme İbni'l-Ekva sareng Ebu Amrate'l-Ensarî, aranjeunna nyarios: Dina hiji perang, tentara lapar. Aranjeunna ngadeuheus ka rosul anu Mulya ﷺ. Anjeunna ngadawuh: "Kumpulkeun bekel anu masih aya dina kantong-kantong aranjeun!" Unggal jalma mawa sapotong kurma sakedik. Anu pangseueur mawana ngan tiasa mawa opat sakeupeul. Aranjeunna nempatkeunana dina hiji hamparan. Seleme nyarios: "Abdi ngira-ngira sadayana, ngan dugi ka saukuran embé anu diuk." Teras rosul anu Mulya ﷺ ngadoa nyuhunkeun berkah sareng ngadawuh: "Unggal jalma mangga nyandak wadahna!" Aranjeunna gancang sumping. Teu aya hiji ogé wadah dina tentara éta anu henteu dieusian; sadayana dieusian. Malah masih aya sésa. Saurang rawi ti para sahabat nyarios: "Tina lumangsungna éta berkah, abdi ngartos yén upami sadaya pangeusi bumi sumping, éta ogé bakal cekap pikeun aranjeunna." Conto Kaopat: Kitab-kitab sahih, anu pangutamana Bukhari sareng Muslim, ngébréhkeun yén Abdurrahman İbn-i Ebî Bekir-i Sıddık nyarios: Urang saratus tilu puluh sahabat aya sareng rosul anu Mulya ﷺ dina hiji lalampahan. Hiji sa', anu jumlahna opat sakeupeul, didamel adonan pikeun roti. Hiji embé ogé dipeuncit sareng diasakan; ngan ati sareng ginjalna didamel kebab. Abdi sumpah, anjeunna motong sapotong tina éta kebab sareng masihan ka unggal saurang tina saratus tilu puluh sahabat. Teras rosul anu Mulya ﷺ nempatkeun daging anu parantos asak dina dua mangkok. Urang sadayana tuang dugi ka wareg, sareng masih aya sésa. Abdi ngamuat sésana kana onta. Conto Kalima: Kitab-kitab sahih ngébréhkeun kalayan pasti yén dina Perang Ahzab anu kasohor, dina Dinten Khandaq anu kawéntar, Hazrat Câbirü'l-Ensarî ngumumkeun kalayan sumpah: Dina dinten éta, sarébu jalma tuang hiji sa' roti gandum sa'ir, anu opat sakeupeul, sareng hiji anak embé umur sataun, sareng éta tetep sapertos kitu. Hazrat Câbir nyarios: Dina dinten éta, tuangeun diasakan di bumi abdi; sadaya sarébu jalma tuang tina sa' sareng anak embé éta, teras angkat. Panci urang masih pinuh sareng ngagolak; adonan urang masih didamel roti. Anjeunna parantos nempatkeun ciduh tina bahamna anu dipaparin berkah kana éta adonan sareng éta panci, sareng ngadoa nyuhunkeun berkah. Hazrat Câbir ngumumkeun mu'jizat berkah ieu kalayan sumpah di payuneun sarébu jalma, bari némbongkeun aranjeunna patali sareng éta. Hartina, ieu kajadian tiasa disebat pasti sapertos diriwayatkeun ku sarébu jalma. Conto Kagenep: Kalayan nukilan anu sahih sareng pasti, Ebu Talha anu kawéntar, paman Hazrat Enes anu ngalayanan nabi, nyarios: Rosul anu Mulya ﷺ parantos masihan tuang dugi ka wareg ka tujuh puluh dalapan puluh jalma tina sakedik roti gandum sa'ir anu dibawa ku Enes di handapeun kelekna. Anjeunna maréntahkeun, "Mangga roti anu sakedik éta dipotong-potong!" sareng ngadoa nyuhunkeun berkah. Ku tempatna heureut, aranjeunna sumping sapuluh-sapuluh, tuang sareng angkat bari wareg. Conto Katujuh: Kalayan nukilan anu sahih sareng pasti, kitab-kitab sahih sapertos Şifa-i Şerif sareng Muslim ngébréhkeun yén Hazrat Câbirü'l-Ensarî nyarios: Saurang jalma nyuhunkeun tuangeun ka rosul anu Mulya ﷺ pikeun kulawargana. Rosul anu Mulya ﷺ masihan satengah muatan gandum sa'ir. Salami waktos anu lami, éta jalma sareng kulawarga ogé sémahna tuang tina éta gandum sa'ir. Aranjeunna ningal yén éta henteu béak. Pikeun terang kana ngiranganna, aranjeunna ngukur. Teras berkahna ogé leungit, sareng éta ngawitan ngirangan. Anjeunna sumping ka rosul anu Mulya ﷺ sareng ngajelaskeun kajadian éta. Salaku waleran, anjeunna ngadawuh ﻟَﻮْ ﻟَﻢْ ﺗَﻜِﻠْﻪُ لَاَكَلْتُمْ ﻣِﻨْﻪُ ﻭَ ﻟَﻘَﺎﻡَ ﺑِﻜُﻢْ, nyaéta "Upami anjeun henteu nguji ku kile, éta bakal cekap kanggo anjeun sapanjang hirup." Conto Kadalapan: Kitab-kitab sahih sapertos Tirmizi, Nesai, Beyhaki sareng Şifa-i Şerif ngébréhkeun yén Hazrat Semuretebn-i Cündüb nyarios: Hiji mangkok daging datang ka rosul anu Mulya ﷺ. Ti énjing dugi ka sonten, jalma-jalma sumping rombongan-rombongan sareng tuang. Dumasar kana rusiah anu ku abdi sadaya parantos diébréhkeun dina bubuka, kajadian berkah ieu sanés ngan riwayat Semure; sabalikna, Semure ngumumkeun éta pikeun ngawakilan jamaah-jamaah anu tuang éta tuangeun, sapertos wawakilna, sareng dumasar kana pangakuanana. Conto Kasalapan: Ku riwayat para muhaqqiq anu dipercaya sareng sahih, sapertos pangarang Şifa-i Şerif, İbn-i Ebî Şeybe anu kawéntar sareng Taberanî, Hazrat Ebu Hüreyre nyarios: Rosul anu Mulya ﷺ maréntahkeun ka abdi: "Ondang langkung ti saratus jalma miskin muhajirin anu ngajantenkeun suffah Masjid Mulya tempat cicingna!" Abdi ogé milarian sareng ngumpulkeun aranjeunna. Hiji baki tuangeun disimpen pikeun urang sadayana. Urang tuang sakahayang urang, teras jumeneng. Éta mangkok tetep pinuh sakumaha nalika disimpen; ngan tapak ramo katingal dina tuangeun. Hazrat Ebu Hüreyre ngawartakeun pikeun ngawakilan aranjeunna, ku nyoko kana pangakuan sadaya anggota Suffah anu sampurna. Hartina, éta pasti sapertos sacara maknawi diriwayatkeun ku sadaya anggota Suffah. Sareng naha mungkin, upami éta béja sanés haq sareng leres, jalma-jalma anu jujur sareng sampurna éta cicing sareng henteu mungkir? Conto Kasapuluh: Kalayan nukilan anu sahih sareng pasti, Hazrat Imam Ali nyarios: Rosul anu Mulya ﷺ ngumpulkeun Bani Abdulmuttalib. Aranjeunna opat puluh jalma. Sabagian di antarana tiasa tuang hiji anak onta sareng leueut opat kıyye susu. Nanging, anjeunna ngadamel tuangeun sajumlah sakeupeul kanggo sadayana; sadayana tuang sareng wareg. Tuangeun tetep sapertos sateuacanna. Teras anjeunna nyandak susu dina wadah kai anu ngan cekap kanggo tilu opat jalma. Sadayana leueut sareng wareg. Éta tetep sapertos henteu acan diinum. Ieu hiji mu'jizat berkah anu pasti sakumaha kawani sareng kajujuran Hazrat Ali... Conto Kasabelas: Ku nukilan sahih, dina walimah Hazrat Ali sareng Fatımatü'z-Zehra, rosul anu Mulya ﷺ maréntahkeun ka Bilâl-i Habeşî: "Opat lima sakeupeul tipung mangga didamel roti sareng hiji anak onta dipeuncit." Hazrat Bilâl nyarios: Abdi nyandak tuangeun; anjeunna nempatkeun panangan anu dipaparin berkah di luhurna. Teras para sahabat sumping golongan demi golongan, tuang sareng angkat. Anjeunna ngadoa deui nyuhunkeun berkah kana sésa éta tuangeun, teras ka sadaya istri anu suci dikintunkeun saurang-saurang hiji mangkok. Anjeunna maréntahkeun: "Aranjeunna kedah tuang sareng masihan tuang ka anu sumping ka aranjeunna ogé." Leres, dina nikah anu dipaparin berkah sapertos kitu, tangtos berkah sapertos kitu diperlukeun, sareng kajadianana pasti. Conto Kadua Belas: Hazrat Imam Cafer-i Sadık nukil ti ramana Imam Muhammedü'l-Bâkır, anjeunna ti ramana Imam Zeynelâbidîn, sareng anjeunna ti Imam Ali, yén: Fatımatü'z-Zehra ngasakan tuangeun anu ngan cekap kanggo aranjeunna duaan. Teras anjeunna ngintunkeun Ali, supados rosul anu Mulya ﷺ sumping sareng tuang babarengan. Anjeunna sumping sareng maréntahkeun, dugi ka tina éta tuangeun saurang-saurang hiji mangkok dikintunkeun ka unggal istrina. Teras, saatos saurang-saurang hiji mangkok disisihkeun pikeun anjeunna, Ali, Fatıma sareng anak-anakna, Hazrat Fatıma nyarios: "Urang ngangkat panci urang; éta masih pinuh sareng ngalimpah. Ku masyîah Ilahi, salami waktos anu lami urang tuang tina éta tuangeun." Naha anjeun henteu percanten kana mu'jizat berkah ieu, anu datang tina runtuyan riwayat anu luhur sareng pinuh ku cahya ieu, sapertos ningal ku paningal anjeun? Leres, malah sétan ogé henteu tiasa mendakan alesan pikeun ngalawan éta. Conto Katilu Belas: Imam-imam anu kacida jujurna, sapertos Ebu Davud, Ahmed İbn-i Hanbel sareng Imam Beyhaki, ku nukil ti Dükeynü'l-Ahmesî İbn-i Saidi'l-Müzenî, ogé ti Nu'man İbn-i Mukarrini'l-Ahmesiyyi'l-Müzenî, anu kalebet para sahabat sareng, babarengan jeung genep sadérékna, dimulyakeun ku paguneman sareng nabi, ogé ti Cerir, ku sababaraha jalan nukil ti Hazrat Ömer İbni'l-Hattab yén: Rosul anu Mulya ﷺ maréntahkeun ka Hazrat Ömer: "Pasihan bekel perjalanan ka opat ratus pasukan kuda anu sumping ti suku Ahmesi!" Hazrat Ömer nyarios: "Yâ Rasulalloh! Bekel anu aya ngan sababaraha sa'. Tumpukanana saukuran anak onta anu diuk." Anjeunna ngadawuh: "Mangga angkat, pasihan!" Anjeunna ogé angkat, sareng tina satengah muatan kurma masihan bekel anu cekap ka opat ratus pasukan kuda. Anjeunna nyarios: Éta tetep dina kaayaan awalna, sapertos henteu ngirangan pisan. Mu'jizat berkah ieu kajadian ku cara anu patali sareng opat ratus jalma sareng utamana Hazrat Ömer. Di tukangeun riwayat-riwayat éta, aya aranjeunna. Cicingna aranjeunna mangrupa pangakuan. Ulah ngan nyarios "dua tilu béja hiji jalma", teras ngantepkeunana! Kajadian sapertos kitu, sanaos béja hiji jalma, méré kayakinan dina tingkat tawatur maknawi. Conto Kaopat Belas: Kitab-kitab sahih, anu pangutamana Bukhari sareng Muslim, ngawartakeun yén: Rama Hazrat Câbir pupus; seueur hutang, kacida ngagaduhan hutang. Anu masihan hutang ogé urang Yahudi. Câbir masrahkeun harta pokok ramana ka anu masihan hutang, nanging aranjeunna henteu narima. Padahal buah-buahan dina kebonna salami sababaraha taun ogé moal cekap pikeun hutangna. Rosul anu Mulya ﷺ ngadawuh: "Ala buah-buahan kebon sareng tumpukkeun!" Aranjeunna ngalakukeun kitu. Rosul anu Mulya ﷺ ngider di jero tumpukan sareng ngadoa. Teras, saatos Câbir mayar sadaya hutang ramana ka sadaya anu masihan hutang tina tumpukan éta, dina tumpukan masih aya sajumlah hasil kebon salami sataun. Dina hiji riwayat, masih aya sajumlah anu dipasihkeun ka sadaya anu masihan hutang. Urang Yahudi anu masihan hutang, ku éta kajadian, kacida héran sareng tajub. Mu'jizat berkah anu écés ieu sanés ngan béja sababaraha rawi sapertos Hazrat Câbir; sabalikna, dina tingkat tawatur maknawi, aranjeunna ngariwayatkeunana bari ngawakilan seueur jalma anu patali sareng éta kajadian, anu jumlahna ngahontal wates tawatur. Conto Kalima Belas: Para muhaqqiq, anu pangutamana Tirmizi sareng Imam Beyhaki, ngawartakeun sareng nukilan sahih ti Hazrat Ebu Hüreyre, yén Ebu Hüreyre nyarios: Dina hiji perang — dina riwayat séjén, dina Perang Tabuk — tentara lapar. Rosul anu Mulya ﷺ ngadawuh ﻫَﻞْ ﻣِﻦ ﺷَﻲْﺀٍ؟, maréntahkeun, "Naha aya nanaon?" Abdi nyarios: "Dina kantong aya kurma sakedik." (Dina hiji riwayat, aya lima belas.) Anjeunna nyarios: "Bawa!" Abdi mawa. Anjeunna ngalebetkeun panangan anu dipaparin berkah, ngaluarkeun sakeupeul sareng nempatkeunana dina wadah; anjeunna ngadoa nyuhunkeun berkah. Teras anjeunna ngagero prajurit sapuluh-sapuluh; sadayana tuang. Teras anjeunna ngadawuh ﺧُﺬْ ﻣَﺎ ﺟِﺌْﺖَ ﺑِﻪِ ﻭَﺍﻗْﺒِﺾْ ﻋَﻠَﻴْﻪِ وَلَا ﺗَﻜُﺒَّﻪُ. Abdi nyandak sareng ngalebetkeun leungeun kana éta kantong. Anu katampi ku leungeun abdi sajumlah anu dibawa ku abdi sateuacanna. Teras salami hirup rosul anu Mulya ﷺ, sareng salami hirup Ebubekir, Ömer sareng Osman, abdi tuang tina kurma-kurma éta. Dina jalan riwayat séjén diriwayatkeun yén: Abdi ngaluarkeun sababaraha muatan tina kurma-kurma éta fi sabilillah. Teras nalika Hazrat Osman dipaéhan, kurma éta sareng wadahna dirampas sareng dijarah, teras leungit. Hazrat Ebu Hüreyre, murid sareng nu nuturkeun anu penting anu tetep di Suffah, madrasah sareng tekke suci Kangjeng Nabi anu janten Guru jagat raya, anu janten Kareueus alam ﷺ, sareng anu nampi doa nabi pikeun ningkatkeun kakuatan émutanana, parantos ngawartakeun kajadian mu'jizat berkah ieu dina tempat kumpul jalma sapertos Perang Tabuk. Sacara maknawi, éta kedah pasti sareng kuat sajumlah ucapan hiji tentara. Conto Kagenep Belas: Kitab-kitab sahih, anu pangutamana Bukhari, kalayan nukilan anu pasti, ngébréhkeun yén: Hazrat Ebu Hüreyre lapar, sareng ku nuturkeun rosul anu Mulya ﷺ, aranjeunna angkat ka bumi bagja. Aranjeunna ningal yén hiji gelas susu parantos dibawa ka dinya salaku hadiah. Rosul anu Mulya ﷺ maréntahkeun: "Ondang anggota Suffah!" Dina manah abdi, abdi nyarios: "Abdi tiasa leueut sadaya susu ieu. Abdi langkung merlukeun." Nanging pikeun paréntah nabi, abdi ngumpulkeun sareng nyandak aranjeunna. Aranjeunna langkung ti saratus. Anjeunna ngadawuh: "Pasihan aranjeunna leueut!" Abdi ogé masihan susu dina gelas éta hiji-hiji. Unggal jalma leueut dugi ka wareg, teras abdi masihan ka anu sanés. Ku masihan leueut hiji-hiji sapertos kitu, sadaya anggota Suffah leueut tina susu anu beresih éta. Teras anjeunna ngadawuh ﺑَﻘِﻰَ ﺍَﻧَﺎ ﻭَﺍَﻧْﺖَ ﻓَﺎﺷْﺮَﺏْ. Abdi leueut. Anjeunna ngadawuh, "Terus leueut!", dugi ka abdi nyarios: "Abdi sumpah ku Gusti Zat Dzul-Jalâl anu ngintunkeun anjeun kalayan nu haq, henteu aya deui tempat kanggo abdi leueut." Teras anjeunna nyandakna. Ku nyarios Bismillah sareng muji Alloh, anjeunna leueut sésana. Mugia saratus rébu kasehatan pikeun anjeunna. Nukilan ku genep kitab hadis sahih ngeunaan mu'jizat berkah anu écés, beresih, murni, lemes sapertos susu sareng tanpa cangcaya ieu, anu pangutamana Hazrat Bukhari anu ngapalkeun lima ratus rébu hadis, salian pasti sapertos ningal ku paningal, Ebu Hüreyre, murid anu kasohor, jujur sareng hafidz di Suffah, Madrasah Suci Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ, parantos ngawartakeun ieu bari sacara maknawi ngajukeun sadaya anggota Suffah salaku saksi sareng ampir ngawakilan sadayana. Jalma anu henteu nganggap béjana ieu pasti dina tingkat tawatur, boh manahna ruksak boh henteu gaduh akal. Naha mungkin Hazrat Ebu Hüreyre, anu jujur, anu ngawakafkeun sakabéh hirupna pikeun hadis sareng agama, anu nguping sareng nukil hadis ﻭَﻣَﻦْ ﻛَﺬَﺏَ ﻋَﻠَﻰَّ ﻣُﺘَﻌَﻤِّﺪًﺍ ﻓَﻠْﻴَﺘَﺒَﻮَّﺍْ ﻣَﻘْﻌَﺪَﻩُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻨَّﺎﺭِ, nyarios ucapan anu sabalikna sareng kajadian anu henteu gaduh dasar, anu bakal ngajantenkeun ajén sareng kasahihan hadis-hadis nabi dina émutanana diragukeun sareng janten sasaran pangmungkiran anggota Suffah? Hâsyâ... Yâ Rabb! Ku hormat berkah rosul anu Mulya ﷺ ieu, mugi Gusti maparin barokah kana rezeki jasmani sareng maknawi anu parantos Gusti paparin ka abdi sadaya! HIJI PANGAJARAN LEMES ANU PENTING: Dipikanyaho yén perkara anu lemah, nalika ngahiji, janten kuat. Tali-tali anu kacida ipisna, upami dihijikeun, janten tali anu kuat. Tali-tali anu kuat, upami dihijikeun, teu aya anu tiasa megatkeunana. Tina lima belas jinis mu'jizat, abdi sadaya ngan némbongkeun mu'jizat dina bagéan berkah, sareng ngan hiji bagéan tina lima belas bagéan éta, kalayan lima belas conto. Unggal conto, nyalira, kuat dugi ka tingkat anu ngabuktikeun kanabian. Sanaos ku anggapan anu mustahil abdi sadaya nganggap sabagian éta henteu kuat, abdi sadaya tetep henteu tiasa nyebat éta henteu kuat. Margi anu ngahiji sareng anu kuat janten kuat. Salajengna, lima belas conto ieu ngahiji némbongkeun mu'jizat ageung anu kuat kalayan tawatur maknawi anu pasti sareng tanpa cangcaya. Ayeuna, upami mu'jizat ageung dina kumpulan ieu dihijikeun sareng opat belas bagéan séjén mu'jizat berkah anu henteu disebat, sapertos ngahijikeun tali-tali anu kuat, di jerona katingali mu'jizat anu langkung ageung anu henteu mungkin dipegatkeun. Teras tambihkeun mu'jizat anu langkung ageung ieu kana kumpulan opat belas jinis mu'jizat séjén, sareng tingali sakumaha kuatna, henteu tiasa diguncang sareng pastina bukti kanabian Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ anu ditémbongkeun. Tihang kanabian Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ nyaéta tihang anu kuat sapertos gunung, anu kabentuk tina kumpulan ieu. Ayeuna anjeun parantos ngartos sakumaha henteu berakalna ningal hateup anu luhur tur kuat éta henteu tetep sareng tiasa runtuh, ku cangcaya anu asalna tina salah paham dina perkara-perkara alit sareng conto-contona. Leres, mu'jizat-mu'jizat ngeunaan berkah éta némbongkeun yén Muhammad Arab ﷺ pagawé anu dipikanyaah sareng hamba anu kacida dihormatna ti Gusti Zat Rahîm sareng Karîm, anu maparin rezeki ka sadayana sareng nyiptakeun rezeki, anu sacara sabalikna tina kabiasaan ngintunkeun rupa-rupa jamuan rezeki ka anjeunna tina henteu aya sareng murni tina anu gaib. Dipikanyaho yén Jazirah Arab tempat anu cai sareng tatanénna sakedik. Ku margi kitu, pangeusina, utamana para sahabat dina awal Islam, ngalaman kasusah dina nyumponan pangabutuh hirup. Aranjeunna ogé sering ngalaman halabhab. Dumasar kana hikmah ieu, mu'jizat Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ anu écés sareng penting némbongan dina perkara tuangeun sareng cai. Langkung ti janten dalil sareng mu'jizat pikeun pangakuan kanabian, perkara-perkara luar biasa ieu, ku ayana pangabutuh, mangrupa ikram Ilahi, ihsan Rabbani sareng jamuan Rahmani pikeun rosul anu Mulya ﷺ. Margi anu ningal mu'jizat éta parantos ngakukeun kanabian. Nanging, unggal mu'jizat némbongan, iman nambih sareng janten "nurun alâ nur".
ISYARAT KADALAPAN
Ngajelaskeun sabagian mu'jizat anu némbongan dina perkara cai. BUBUKA: Dipikanyaho yén kajadian anu lumangsung di antara jamaah, upami dinukil ku hiji jalma sareng henteu dimungkir, némbongkeun leresna. Margi dina fitrah manusa aya kacondongan alami pikeun nyarios bohong téh bohong. Utamana upami para sahabat, anu langkung ti sakabéh kaum henteu cicing dina nyanghareupan bohong; utamana upami kajadian patali sareng rosul anu Mulya ﷺ; sareng khususna upami anu nukil ti para sahabat anu kawéntar, tangtos anu masihan béja hiji jalma éta ngariwayatkeun saolah-olah ngawakilan jamaah anu ningali éta kajadian. Nanging, unggal conto mu'jizat cai anu ayeuna bakal abdi sadaya carioskeun parantos dicandak ku rébuan muhaqqiq di antara tabi'in tina panangan seueur sahabat ku seueur jalan, sareng dipasrahkeun kalayan kuat kana panangan para mujtahid abad kadua. Aranjeunna ogé, kalayan kasungguhan sareng hormat anu sampurna, nyandak sareng narimana, teras dipasrahkeun kana panangan para muhaqqiq abad saatosna. Unggal lapisan ngaliwatan rébuan panangan anu kuat, teras dugi ka abad abdi sadaya. Kitab-kitab hadis anu ditulis dina mangsa bagja ogé diwariskeun kalayan kuat, dugi kana panangan imam-imam anu kacida pinterna dina élmu hadis sapertos Bukhari sareng Muslim. Aranjeunna ogé, kalayan tahqiq anu sampurna, misahkeun tingkat-tingkatna, ngumpulkeun anu kasahihanana henteu diragukeun, sareng ngajarkeun ogé nyayogikeunana ka abdi sadaya. ﺟَﺰَﺍﻫُﻢُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺧَﻴْﺮًﺍ ﻛَﺜ۪ﻴﺮًﺍ Ngalirna cai tina ramo-ramo rosul anu Mulya ﷺ anu dipaparin berkah sareng anjeunna masihan leueut ka seueur pisan jalma téh mutawatir. Jamaah anu nukil éta sapertos kitu, dugi ka henteu mungkin sapuk pikeun bohong. Mu'jizat ieu kacida pastina. Éta ogé diulang tilu kali dina tilu kumpulan anu kacida ageungna. Hiji jamaah seueur ahli riwayat sahih, anu pangutamana Bukhari, Muslim, Imam Malik, Imam Syu'aib sareng Imam Qatadah, parantos ngébréhkeun ku nukilan anu sahih sareng pasti tina hiji jamaah sahabat anu kawéntar, anu pangutamana Hazrat Enes anu ngalayanan nabi, Hazrat Câbir sareng Hazrat İbn-i Mesud, yén cai seueur ngalir tina ramo-ramona sareng anjeunna masihan leueut ka tentara. Tina seueur conto mu'jizat cai rupa ieu, abdi sadaya bakal ngébréhkeun salapan conto. Conto Kahiji: Kitab-kitab sahih, anu pangutamana Bukhari sareng Muslim, ngawartakeun ku nukilan sahih ti Hazrat Enes, yén Hazrat Enes nyarios: Di hiji tempat anu namina Zevra, urang dugi ka tilu ratus jalma aya sareng rosul anu Mulya ﷺ. Anjeunna maréntahkeun nyandak wudu pikeun solat Asar. Cai henteu kapanggih. Anjeunna ngan maréntahkeun nyandak cai sakedik, sareng urang nyandakna. Anjeunna ngalebetkeun panangan anu dipaparin berkah kana cai. Abdi ningal cai ngalir tina ramo-ramona sapertos cinyusu. Teras sadaya tilu ratus jalma anu ngiring anjeunna sumping; sadayana nyandak wudu sareng leueut. Hazrat Enes masihan ieu béja bari ngawakilan tilu ratus jalma. Naha mungkin tilu ratus jalma éta henteu sacara maknawi ngiring kana béja ieu, sareng sanaos henteu ngiring, henteu mungkir? Conto Kadua: Kitab-kitab sahih, anu pangutamana Bukhari sareng Muslim, ngawartakeun yén Hazrat Câbir İbn-i Abdullahi'l-Ensarî ngébréhkeun: Urang sarébu lima ratus jalma halabhab dina Perang Hudaibiyah. Rosul anu Mulya ﷺ nyandak wudu tina wadah cai kulit anu disebat qirbah, teras ngalebetkeun pananganana ka jerona. Abdi ningal cai ngalir tina ramo-ramona sapertos cinyusu. Sarébu lima ratus jalma leueut sareng ngeusian wadahna tina qirbah éta. Salim İbn-i Ebi'l-Ca'de naros ka Câbir: "Sabaraha urang aranjeun harita?" Câbir nyarios: "Sanaos saratus rébu jalma, éta tetep bakal cekap. Nanging, urang lima belas ratus (nyaéta sarébu lima ratus)." Sacara maknawi, rawi mu'jizat anu écés ieu dugi ka sarébu lima ratus. Margi dina fitrah manusa aya kahayang anu condong pikeun nyarios bohong téh bohong. Ari para sahabat parantos ngorbankeun jiwa, harta, rama sareng ibu, kaum sareng sukuna pikeun kajujuran sareng kaleresan, sareng parantos janten jalma anu ngorbankeun diri pikeun kajujuran sareng nu haq. Dina nyanghareupan ancaman hadis anu mulya anu hartina, "Anu kalawan sadar ngawartakeun hiji perkara bohong ti abdi, sing nyiapkeun tempatna dina seuneu naraka!", henteu mungkin aranjeunna cicing dina nyanghareupan bohong. Ku margi aranjeunna cicing, hartina aranjeunna narima éta béja, sacara maknawi ngiring sareng ngakukeunana. Conto Katilu: Dina Perang Buvat, kitab-kitab sahih, anu pangutamana Bukhari sareng Muslim, ogé ngébréhkeun yén Hazrat Câbir nyarios: rosul anu Mulya ﷺ ngadawuh ﻧَﺎﺩِ ﺑِﺎﻟْﻮُﺿُﻮﺀِ, "Mangga umumkeun pikeun nyandak wudu!" Aya anu nyarios, "Henteu aya cai." rosul anu Mulya ﷺ ngadawuh: "Mangga mendakan cai sakedik." Urang nyandak cai anu kacida sakedikna. Teras anjeunna nutupkeun pananganana di luhur cai sakedik éta sareng maca hiji hal; abdi henteu terang naon éta. Teras anjeunna ngadawuh ﺭِﺩْﻧَﺎ ﺑِﺠَﻔْﻨَﺔِ ﺍﻟﺮَّﻛْﺐِ, nyaéta "Bawa baskom ageung (wadah) rombongan." Éta dibawa ka abdi, sareng abdi nempatkeunana di payuneun rosul anu Mulya ﷺ. Anjeunna ogé nempatkeun pananganana ka jerona sareng muka ramo-ramona. Abdi ogé ngucurkeun cai anu sakedik éta kana panangan anu dipaparin berkah. Abdi ningal seueur cai ngalir tina ramo-ramona anu dipaparin berkah; teras baskom pinuh. Abdi ngondang anu merlukeun cai; sadayana sumping, nyandak wudu sareng leueut tina éta cai. Abdi nyarios, "Henteu aya deui saha waé." Anjeunna ngangkat pananganana, sareng jefnah éta (nyaéta wadah) tetep pinuh dugi ka biwirna. Mu'jizat Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ anu écés ieu mutawatir sacara maknawi. Margi Hazrat Câbir anu pangpayunna dina éta perkara, ucapan anu kahiji hakna. Anjeunna ngumumkeun pikeun ngawakilan sadayana. Margi anu ngalayanan harita anjeunna; ngumumkeun anu pangpayunna hakna. İbn-i Mesud ogé, dina riwayatna, nyarios persis: Abdi ningal cai ngalir tina ramo-ramo rosul anu Mulya ﷺ sapertos cinyusu. Upami hiji jamaah sapertos Enes, Câbir sareng İbn-i Mesud, anu mangrupa para sahabat siddiq anu kawéntar, nyarios, "Abdi ningal," naha mungkin aranjeunna henteu ningal? Ayeuna hijikeun tilu conto ieu, tingali sakumaha kuatna mu'jizat anu écés éta; sareng upami tilu jalan ieu ngahiji, éta ngabuktikeun kalayan pasti cai ngalir tina ramo-ramona dina tingkat tawatur anu sajati. Hazrat Musa alaihissalam ngalirkeun cai sapertos cinyusu tina batu di dua belas tempat henteu tiasa ngahontal tingkat cai anu ngalir tina sapuluh ramo rosul anu Mulya ﷺ, sapuluh pancuran. Margi cai ngalir tina batu mungkin, sareng aya sasamana dina perkara biasa. Nanging, seueur cai ngalir tina daging sareng tulang sapertos cai Kawtsar henteu aya sasamana dina perkara biasa. Conto Kaopat: Imam Malik anu pangutamana, dina kitabna Muwatta anu dipercaya, ngawartakeun ti para sahabat anu kawéntar sapertos Muaz İbn-i Cebel, yén Hazrat Muaz İbn-i Cebel nyarios: Dina Perang Tabuk, urang tepang sareng hiji cinyusu anu boro-boro ngalir saukuran kandel tali. Rosul anu Mulya ﷺ maréntahkeun: "Kumpulkeun sakedik tina éta cai." Aranjeunna ngumpulkeun sakedik dina pananganna. Rosul anu Mulya ﷺ ngumbah panangan sareng rarayna ku éta; urang nempatkeun cai éta kana cinyusu. Ujug-ujug saluran cinyusu muka sareng seueur cai ngalir, cekap kanggo sakabéh tentara. Malah Imam İbn-i İshak, saurang rawi, nyarios: Cai cinyusu éta ngalir kalayan sora di handapeun taneuh sapertos guludug. Rosul anu Mulya ﷺ ngadawuh ka Hazrat Muaz ﻳُﻮﺷِﻚُ ﻳَﺎ ﻣُﻌَﺎﺫُ ﺍِﻥْ ﻃَﺎﻟَﺖْ ﺑِﻚَ ﺣَﻴَﺎﺓٌ ﺍَﻥْ ﺗَﺮٰﻯ ﻣَﺎ ﻫٰﻬُﻨَﺎ ﻗَﺪْ ﻣُﻠِﺊَ ﺟِﻨَﺎﻧًﺎ, nyaéta "Cai anu dipaparin berkah ieu, anu mangrupa hasil mu'jizat, bakal terus ngalir sareng ngajantenkeun tempat-tempat ieu kebon; upami anjeun panjang umur, anjeun bakal ningal." Sareng kajadian kitu. Conto Kalima: Bukhari anu pangutamana ti Hazrat Bera, Muslim ti Hazrat Selemetebn-i Ekva, sareng kitab-kitab sahih séjén ti rawi anu sanés, sapuk ngawartakeun yén: Dina Perang Hudaibiyah, urang tepang sareng hiji sumur. Urang opat ratus jalma. Cai sumur éta ngan cekap kanggo lima puluh jalma. Urang nimba cai sareng henteu ngantep nanaon di jerona. Rosul anu Mulya ﷺ sumping, calik di sisi sumur sareng nyuhunkeun hiji émbér cai; urang nyandakna. Anjeunna nempatkeun ciduh tina bahamna anu dipaparin berkah kana émbér, ngadoa, teras ngucurkeun émbér éta kana sumur. Ujug-ujug sumur ngalimpah sareng ngaburial, pinuh dugi ka biwirna. Sakabéh tentara, aranjeunna nyalira sareng sato-satona, nginum dugi ka wareg, sareng ngeusian wadah-wadahna ogé. Conto Kagenep: Kitab-kitab sahih, anu pangutamana imam-imam anu kacida pinterna dina élmu hadis sapertos Muslim sareng İbn-i Cerir-i Taberî, ngawartakeun ku nukilan sahih ti Ebî Katade anu kawéntar, yén Ebî Katade nyarios: Dina Perang Mûte anu kawéntar, nalika para kapala gugur syahid, urang nuju angkat ngabantosan. Abdi gaduh hiji qirbah. Rosul anu Mulya ﷺ ngadawuh ka abdi ﺍِﺣْﻔَﻆْ ﻋَﻠَﻰَّ ﻣ۪ﻴﻀَﺌَﺘَﻚَ ﻓَﺴَﻴَﻜُﻮﻥُ ﻟَﻬَﺎ ﻧَﺒَﺎٌ ﻋَﻈ۪ﻴﻢٌ, nyaéta "Jaga qirbah anjeun, éta boga pancén anu gedé." Teras halabhab ngawitan. Urang tujuh puluh dua jalma — nurutkeun nukilan Taberi, urang tilu ratus — henteu gaduh cai. Rosul anu Mulya ﷺ ngadawuh: "Bawa qirbah anjeun." Abdi nyandakna. Anjeunna ogé nyandak, ngadeukeutkeun bahamna kana biwirna; abdi henteu terang naha anjeunna niup ka jerona atanapi henteu. Teras tujuh puluh dua jalma sumping, leueut sareng ngeusian wadahna. Teras abdi nyandak deui; éta tetep sapertos nalika ku abdi dipasihkeun. Tingali mu'jizat Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ anu écés ieu sareng nyarios ﺍَﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﺻَﻞِّ ﻭَ ﺳَﻠِّﻢْ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَ ﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻟِﻪِ ﺑِﻌَﺪَﺩِ ﻗَﻄَﺮَﺍﺕِ ﺍﻟْﻤَٓﺎﺀِ. Conto Katujuh: Kitab-kitab sahih, anu pangutamana Bukhari sareng Muslim, ngawartakeun ti Hazrat İmran İbn-i Husayn, yén İmran nyarios: Dina hiji lalampahan, urang sareng rosul anu Mulya ﷺ henteu gaduh cai. Anjeunna ngadawuh ka abdi sareng Ali: "Di éta tempat, saurang ibu parantos ngamuat dua qirbah cai kana sato sareng nuju angkat; candak sareng bawa ka dieu." Abdi sareng Ali angkat babarengan; di tempat anu sami, urang mendakan ibu sareng muatan caina, teras nyandak anjeunna. Teras anjeunna maréntahkeun: "Tuangkeun cai sakedik kana hiji wadah." Urang ngucurkeunana. Anjeunna ngadoa nyuhunkeun berkah. Teras urang nempatkeun deui cai kana qirbah dina sato éta. Anjeunna ngadawuh: "Sadayana mangga sumping sareng ngeusian wadahna." Sakabéh rombongan sumping, ngeusian wadahna sareng leueut. Teras anjeunna ngadawuh: "Kumpulkeun sababaraha barang pikeun ibu éta." Aranjeunna ngeusian tungtung anggoan ibu éta. İmran nyarios: Abdi ngabayangkeun yén dua qirbah beuki pinuh sareng beuki seueur. Rosul anu Mulya ﷺ ngadawuh ka éta ibu ﺍِﺫْﻫَﺒ۪ﻰ ﻓَﺎِﻧَّﺎ ﻟَﻢْ ﻧَﺎْﺧُﺬْ ﻣِﻦْ ﻣَٓﺎﺋِﻚِ ﺷَﻴْﺌًﺎ ﻭَﻟٰﻜِﻦَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﺳَﻘٰﻴﻨَﺎ, nyaéta "Urang henteu nyandak tina cai anjeun; sabalikna, Alloh maparin urang leueut tina khazanah-Na." Conto Kadalapan: Para rawi, anu pangutamana İbn-i Hazm anu kawéntar dina Sahihna, nukil ti Hazrat Ömer yén: Dina Perang Tabuk, urang henteu gaduh cai. Malah sabagian meuncit ontana, sareng ku halabhab, meres eusi jerona teras leueut. Ebubekir anu Siddiq nyuhunkeun ka rosul anu Mulya ﷺ supaya ngadoa. Rosul anu Mulya ﷺ ngangkat pananganana; sateuacan nurunkeun panangan, méga ngumpul sareng hujan datang sapertos kitu, dugi ka urang ngeusian wadah-wadah urang. Teras cai eureun, sareng khusus pikeun tentara urang, henteu ngaliwatan wates urang. Hartina, kabeneran henteu campur kana éta; murni hiji mu'jizat Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ. Conto Kasalapan: Ku nukilan sahih ti Amr İbn-i Şuayb, incu Abdullah İbn-i Amr İbni'l-Âs anu kawéntar, anu dipercaya ku opat imam sareng anu ku aranjeunna dicandak riwayat hadisna, aranjeunna ngawartakeun yén anjeunna nyarios: Sateuacan kanabian, nalika rosul anu Mulya ﷺ nitih onta sareng pamanna Ebu Talib, sareng dugi ka hiji tempat anu namina Zilmecaz di sakuriling Arafah, Ebu Talib nyarios, "Abdi halabhab." rosul anu Mulya ﷺ lungsur, ngentakkeun suku kana taneuh, sareng cai kaluar; Ebu Talib leueut. Salah saurang muhaqqiq nyarios: Ku margi ieu kajadian sateuacan kanabian, salian kalebet irhasat, kaluarna cinyusu Arafat dina tempat anu sami sarébu taun saatosna tiasa dianggap karamah Kangjeng Nabi Ahmad ﷺ dumasar kana éta kajadian. Sanaos henteu aya salapan puluh conto sapertos salapan conto ieu, nanging riwayat dina salapan puluh cara parantos ngawartakeun mu'jizat cai. Tujuh conto anu awal pasti sareng kuat sapertos tawatur maknawi. Sanaos dua conto anu ahir jalan-jalanna henteu sakitu kuatna sareng henteu seueur, sareng rawina henteu seueur, nanging aya mu'jizat méga anu kadua anu ngakukeun sareng nguatkeun mu'jizat méga anu diriwayatkeun ti Hazrat Ömer dina conto kadalapan: Kitab-kitab sahih, anu pangutamana Imam Beyhaki sareng Hâkim, ngawartakeun ti Hazrat Ömer yén: Hazrat Ömer nyuhunkeun doa hujan ti rosul anu Mulya ﷺ. Margi tentara merlukeun cai. Rosul anu Mulya ﷺ ngangkat pananganana; ujug-ujug méga ngumpul sareng hujan datang. Éta méré cai sajumlah pangabutuh tentara, teras indit. Saolah-olah éta dipancénan ngan pikeun méré cai ka tentara. Datang, méré nurutkeun pangabutuh, teras indit. Sakumaha kajadian ieu ngakukeun sareng ngabuktikeun kalayan pasti conto kadalapan, kitu ogé ngeunaan kajadian ieu, saurang muhaqqiq sapertos İbn-i Cevzî, anu kalebet ahli élmu kawéntar sareng kacida héséna narima kasahihan, malah nyebat seueur riwayat sahih palsu sareng henteu narimana, nyarios: Kajadian ieu lumangsung dina Perang Badar anu Kawéntar. Ayat anu mulya ﻭَﻳُﻨَﺰِّﻝُ ﻋَﻠَﻴْﻜُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺴَّﻤَٓﺎﺀِ ﻣَٓﺎﺀً ﻟِﻴُﻄَﻬِّﺮَﻛُﻢْ ﺑِﻪِ ngébréhkeun sareng ngajelaskeun éta kajadian. Ku margi ayat némbongkeun éta kajadian, henteu aya deui cangcaya kana kapastianana. Salajengna, sumpingna hujan ujug-ujug sareng gancang ku doa nabi, sateuacan pananganana diturunkeun, parantos diulang seueur; éta nyalira mangrupa mu'jizat mutawatir. Sakapeung anjeunna ngangkat pananganana dina mimbar di masjid, sareng sateuacan nurunkeunana, hujan turun; éta dinukil ku tawatur.