SOROT CAHYA KADUA
Sorot Cahya Kadua boga tilu nur. NUR KAHIJI Sanaos kalayan kasaksian rébuan imam nu jenius dina élmu bayan sareng ma'ani, saperti Zamakhsyari, Sakkaki sareng Abdul Qahir Al-Jurjani, parantos pasti yén dina sakabéh susunan Al-Qur'an Nu Dawuhanana Mangrupa Mu'jizat aya lancar nu raos, salamet nu unggul, silih rojong nu pageuh, saimbang nu kuat, silih tulungan nu kuat di antawis kalimah sareng bagéan-bagéanna, sareng silih ngawaler nu luhung di antawis ayat sareng tujuan-tujuanana; nalika aya dalapan atanapi salapan sabab penting nu tiasa megatkeun sareng ngaruksak silih ngawaler, silih tulungan, silih rojong, lancar sareng salamet éta, sabab-sabab éta malah parantos masihan kakuatan kana lancar, salamet sareng silih rojongna. Ngan éta sabab-sabab dugi ka hiji darajat ngalaksanakeun pangaruhna, sareng ngaluarkeun sirahna tina tabir aturan sareng lancarna. Nanging sapertos sababaraha bagéan nu nonjol sareng pucuk mancung kaluar tina tangkal nu rata tur saragam; éta henteu kaluar pikeun ngaruksak saimbangna tangkal. Malah kaluar pikeun masihan buah nu mangrupa sumber sampurna sareng éndah tangkal nu dihias éta. Kitu pisan sabab-sabab ieu ogé ngaluarkeun pucuk-pucukna nu mancung dina susunan Al-Qur'an nu ngalir, pikeun ngedalkeun harti-harti nu ajén. Tah Al-Qur'an Al-Mubin éta, sanaos lungsur salami dua puluh taun dumasar kana tempat pangabutuh, sabagéan-sabagéan, misah-misah; boga sipat saimbang nu sampurna nu sapertos kieu, dugi ka némbongkeun patalian saolah-olah parantos lungsur sakali. Ogé Al-Qur'an éta, sanaos sumping salami dua puluh taun sareng dumasar kana sabab-sabab lungsur nu béda-béda tur henteu sarua, némbongkeun sampurnana silih rojong sapertos kieu; saolah-olah lungsur ku hiji sabab wungkul. Ogé Al-Qur'an éta, sanaos sumping minangka waleran patarosan-patarosan nu béda-béda sareng diulang, némbongkeun campur tur ngahiji dugi ka darajat nu pangluhurna. Saolah-olah mangrupa waleran hiji patarosan wungkul. Ogé Al-Qur'an, sanaos sumping pikeun ngajelaskeun hukum seueur kajadian nu robih-robih, némbongkeun katartiban nu sampurna sapertos kieu, dugi ka saolah-olah mangrupa katerangan hiji kajadian wungkul. Ogé Al-Qur'an, sanaos lungsur kalayan dawuhan nu nyaluyukeun diri dina gaya-gaya nu luyu sareng pamahaman jalma-jalma nu diajak nyarios nu henteu aya watesna, dina kaayaan nu béda tur rupa-rupa, némbongkeun sarupa nu saé sareng lancar nu éndah, dugi ka saolah-olah kaayaan téh hiji, sareng darajat pamahaman téh hiji; Al-Qur'an némbongkeun lancar saperti cai. Ogé Al-Qur'an éta, sanaos nyarios ka seueur golongan nu diajak nyarios nu silih jauh, boga gampilna katerangan, luhung tur padetna aturan sareng écésna ngajantenkeun ngartos sapertos kieu, dugi ka saolah-olah nu diajak nyarios ngan hiji golongan. Malah unggal golongan nganggap yén nu diajak nyarios dina dasarna ngan dirina. Ogé Al-Qur'an, sanaos lungsur pikeun nganteurkeun sareng nungtun kana sawaréh tujuan pituduh nu béda-béda tur lalaunan, boga istiqamah nu sampurna, taliti dina saimbang sareng katartiban nu saé sapertos kieu, dugi ka saolah-olah tujuan téh hiji. Tah sabab-sabab ieu, sanaos mangrupa sabab kacau, parantos dianggo dina i'jaz katerangan, lancar sareng saimbangna Al-Qur'an. Leres, unggal jalma nu haténa tanpa kasakit, akalna lempeng, nuranina tanpa panyakit sareng rasana séhat, ningali dina katerangan Al-Qur'an lancar nu éndah, saimbang nu mancorong, nada nu raos sareng fasahah nu tunggal. Ogé jalma nu gaduh panon séhat dina paningal batinna ningali yén dina Al-Qur'an aya hiji panon, nu ningali sakumna alam kalayan lahir sareng batinna sacara écés, saperti hiji kaca di payuneun panon; ngabalikkeunana sakumaha nu dipikahayang, sareng nyarioskeun harti-harti éta kaca ku cara nu dipikahayang. Upami abdi sadaya ngajelaskeun hakékat Nur Kahiji ieu ku conto-conto, diperlukeun sababaraha jilid. Ku kituna abdi cekap ku katerangan-katerangan ngeunaan bukti ieu hakékat dina risalah-risalah Arab abdi sanés, dina İşaratü'l-İ'caz sareng dina dua puluh lima Kalimah ieu; sareng minangka conto, abdi némbongkeun sakumna Al-Qur'an sakaligus. NUR KADUA Ngeunaan kaunggulan i'jaz dina gaya nu asli tina jihat ringkesan hasil sareng Asmaul Husna nu ditémbongkeun ku Al-Qur'an Al-Hakîm dina ahir ayat-ayatna. Pépéling: Dina Nur Kadua ieu bakal aya seueur ayat. Éta ayat-ayat sanés ngan conto-conto Nur Kadua, malah ogé tiasa janten conto-conto pasualan sareng pancaran nu parantos kaliwat. Ngajelaskeun éta sakumaha pantesna bakal panjang pisan. Kanggo ayeuna abdi kapaksa ngaringkes sareng masihan gurat badag. Ku margi éta, abdi sadaya masihan hiji-hiji isyarat kana ayat-ayat nu mangrupa conto ieu rusiah agung i'jaz ku cara nu singget pisan, sareng ngantoskeun katerangan jéntréna ka waktos sanés. Tah Al-Qur'an Nu Dawuhanana Mangrupa Mu'jizat sering nyebat sawaréh ringkesan hasil dina ahir ayat; ringkesan hasil éta boh ngandung Asmaul Husna atanapi hartina, boh masrahkeun ka akal pikeun ngadorong akal kana tafakur, boh ngandung hiji kaidah nu nyakup sadayana tina tujuan-tujuan Al-Qur'an; Al-Qur'an nyusun ringkesan hasil pikeun nguatkeun sareng negeskeun ayat. Tah dina ringkesan hasil éta aya sawaréh isyarat tina hikmah Al-Qur'an nu luhung, sawaréh tétés tina cai kahirupan hidayah Ilahi sareng sawaréh cipratan tina kilat i'jaz Al-Qur'an. Ayeuna tina seueur pisan isyarat éta, abdi sadaya ngan nyebat sapuluh sacara gurat badag. Ogé tina seueur pisan conto, abdi sadaya masihan hiji-hiji conto, sareng tina seueur pisan hakékat unggal conto, abdi sadaya ngan masihan isyarat kana gurat badag harti hiji hakékat dina masing-masing. Seuseueurna sapuluh isyarat ieu hadir babarengan dina seuseueurna ayat, sareng ngawangun ukiran i'jaz nu sajati. Ogé seuseueurna ayat nu abdi sadaya bawa minangka conto téh conto pikeun seuseueurna isyarat. Abdi sadaya ngan badé némbongkeun hiji isyarat tina unggal ayat. Tina ayat-ayat nu badé abdi sadaya bawa minangka conto, nu parantos dipedar dina Kalimah-Kalimah heubeul, abdi sadaya ngan masihan isyarat nu hampang kana hartina. KAUNGGULAN KAHIJI DINA LUHUNG TUR PADETNA: Al-Qur'an Al-Hakîm, ku kateranganana nu i'jaz, ngahamparkeun sareng ngalegaan pagawéan sareng karya-karya Gusti Nu Ngadamel Dzul-Jalâl di payuneun paningal. Teras ngaluarkeun Asma-Asma Ilahi tina karya sareng pagawéan-Na éta, atanapi ngabuktikeun hiji tujuan utama Al-Qur'an saperti hasyr sareng tauhid. Tina conto-conto harti kahiji, upamina ﻫُﻮَﺍﻟَّﺬِﻯ ﺧَﻠَﻖَ ﻟَﻜُﻢْ ﻣَﺎ ﻓِﻰ الْاَرْضِ ﺟَﻤِﻴﻌًﺎ ﺛُﻢَّ ﺍﺳْﺘَﻮٰﻯ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ ﻓَﺴَﻮّٰﻳﻬُﻦَّ ﺳَﺒْﻊَ ﺳَﻤٰﻮَﺍﺕٍ ﻭَ ﻫُﻮَ ﺑِﻜُﻞِّ ﺷَﻲْﺀٍ ﻋَﻠِﻴﻢٌ Tina conto-conto bagéan kadua, upamina ﺍَﻟَﻢْ ﻧَﺠْﻌَﻞِ الْاَرْضَ ﻣِﻬَﺎﺩًﺍ ﻭَ ﺍﻟْﺠِﺒَﺎﻝَ ﺍَﻭْﺗَﺎﺩًﺍ ﻭَﺧَﻠَﻘْﻨَﺎﻛُﻢْ ﺍَﺯْﻭَﺍﺟًﺎ ﺍﻟﻰ ﺁﺧﺮ ﺍِﻥَّ ﻳَﻮْﻡَ ﺍﻟْﻔَﺼْﻞِ ﻛَﺎﻥَ ﻣِﻴﻘَﺎﺗًﺎ dugi ka dinya... Dina ayat kahiji, Al-Qur'an ngahamparkeun karya-karya, teras némbongkeun karya-karya nu pangagungna nu ku tujuan sareng aturanana nyaksian élmu sareng kudrat, saperti bubuka pikeun hiji hasil atanapi hiji tujuan nu penting. Ngébréhkeun Asma Gusti Alîm. Dina ayat kadua, sakumaha parantos dipedar dugi ka hiji darajat dina Titik Katilu Pancaran Kahiji Sorot Cahya Kahiji, ku nyebat pagawéan agung sareng karya-karya Alloh nu agung, Al-Qur'an nyebat hasyr nu mangrupa poé pamisah minangka hasilna. PANGAJARAN LEMES BALAGHAH KADUA: Al-Qur'an muka sareng némbongkeun anyaman-anyaman seni Ilahi ka paningal manusa. Teras dina ringkesan hasil, Al-Qur'an ngalipet éta anyaman dina Asma-Asma, atanapi masrahkeun ka akal. Tina conto-conto nu kahiji, upamina ﻗُﻞْ ﻣَﻦْ ﻳَﺮْﺯُﻗُﻜُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ وَالْاَرْضِ ﺍَﻣَّﻦْ ﻳَﻤْﻠِﻚُ ﺍﻟﺴَّﻤْﻊَ وَالْاَبْصَارَ ﻭَﻣَﻦْ ﻳُﺨْﺮِﺝُ ﺍﻟْﺤَﻰَّ ﻣِﻦَ ﺍﻟْﻤَﻴِّﺖِ ﻭَﻳُﺨْﺮِﺝُ ﺍﻟْﻤَﻴِّﺖَ ﻣِﻦَ ﺍﻟْﺤَﻰِّ ﻭَﻣَﻦْ ﻳُﺪَﺑِّﺮُ الْاَمْرَ ﻓَﺴَﻴَﻘُﻮﻟُﻮﻥَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻓَﻘُﻞْ اَفَلَا ﺗَﺘَّﻘُﻮﻥَ ﻓَﺬٰﻟِﻜُﻢُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺭَﺑُّﻜُﻢُ ﺍﻟْﺤَﻖُّ Tah dina awalna, dawuhanana: "Saha Nu Nyiapkeun langit sareng bumi saperti dua gudang pikeun rezeki aranjeun, sareng Ngaluarkeun hujan ti ditu, séréal ti dieu? Saha salian ti Alloh nu tiasa Ngajantenkeun langit sareng bumi nu agung minangka dua nu nyimpen harta nu taat? Upami kitu, sukur husus ka Mantenna." Dina bagéan kadua, dawuhanana: "Saha Nu Kagungan panon sareng ceuli aranjeun nu pangajénna di antawis anggota awak? Tina alat gawé sareng toko mana aranjeun nyandakna? Ngan Rabb aranjeun Nu tiasa Maparin panon sareng ceuli nu lemes tur ajén ieu. Mantenna Nu Nyiptakeun sareng Ngatik aranjeun, Nu parantos Maparin ieu ka aranjeun. Upami kitu, ngan Mantenna Nu Rabb, sareng Mantenna ogé Nu tiasa janten Ma'bûd." Dina bagéan katilu, dawuhanana: "Saha Nu Ngahirupkeun bumi nu parantos paéh sareng Ngahirupkeun ratusan rébu golongan nu parantos paéh? Saha salian ti Gusti Haqq sareng Gusti Khâliq sakumna alam nu tiasa Ngadamel ieu pagawéan? Tangtos Mantenna Nu Ngadamel. Mantenna Nu Ngahirupkeun. Ku margi Mantenna Gusti Haqq, Mantenna moal Nyia-nyiakeun hak-hak. Mantenna bakal Ngirim aranjeun ka pangadilan agung. Sapertos Ngahirupkeun bumi, Mantenna ogé bakal Ngahirupkeun aranjeun." Dina bagéan kaopat, dawuhanana: "Saha salian ti Alloh nu tiasa Ngatur sareng Ngariksa alam nu agung ieu kalayan katartiban nu sampurna, saperti hiji karaton sareng hiji kota? Ku margi henteu tiasa salian ti Alloh, kudrat Nu kalayan kacida gampilna Ngatur alam nu agung sareng sadaya benda-benda langitna, sakitu tanpa cacad sareng tanpa watesna, dugi ka henteu tiasa peryogi sekutu, ngabagi pagawéan, pangrojong sareng pitulung naon ogé. Nu Ngatur alam nu agung moal Ngantepkeun mahluk-mahluk alit ka leungeun sanés. Hartina, kersa atanapi henteu, aranjeun bakal nyaur 'Alloh'." Tah bagéan kahiji sareng kaopat nyaur "Alloh", bagéan kadua nyaur "Rabb", bagéan katilu nyaur "Al-Haqq". Ngartos sakumaha ﻓَﺬٰﻟِﻜُﻢُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺭَﺑُّﻜُﻢُ ﺍﻟْﺤَﻖُّ ditempatkeun kalayan mu'jizat. Tah Al-Qur'an nyebat pangaturan agung Alloh sareng anyaman-anyaman penting kudrat-Na. Teras pikeun alat anyaman éta karya sareng anyaman nu agung, dawuhanana ﻓَﺬٰﻟِﻜُﻢُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺭَﺑُّﻜُﻢُ ﺍﻟْﺤَﻖُّ. Hartina, ku nyebat Asma "Haqq", "Rabb" sareng "Alloh", Al-Qur'an némbongkeun sumber pangaturan nu agung éta. Tina conto-conto nu kadua: ﺍِﻥَّ ﻓِﻰ ﺧَﻠْﻖِ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ ﺍﻟَّﻴْﻞِ ﻭَﺍﻟﻨَّﻬَﺎﺭِ ﻭَﺍﻟْﻔُﻠْﻚِ ﺍﻟَّﺘِﻰ ﺗَﺠْﺮِﻯ ﻓِﻰ ﺍﻟْﺒَﺤْﺮِ ﺑِﻤَﺎ ﻳَﻨْﻔَﻊُ ﺍﻟﻨَّﺎﺱَ ﻭَﻣَﺎ ﺍَﻧْﺰَﻝَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ ﻣِﻦْ ﻣَﺎﺀٍ ﻓَﺎَﺣْﻴَﺎ ﺑِﻪِ الْاَرْضَ ﺑَﻌْﺪَ ﻣَﻮْﺗِﻬَﺎﻭَ ﺑَﺚَّ ﻓِﻴﻬَﺎ ﻣِﻦْ ﻛُﻞِّ ﺩَﺍﺑَّﺔٍ ﻭَﺗَﺼْﺮِﻳﻒِ ﺍﻟﺮِّﻳَﺎﺡِ ﻭَﺍﻟﺴَّﺤَﺎﺏِ ﺍﻟْﻤُﺴَﺨَّﺮِ ﺑَﻴْﻦَ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ وَالْاَرْضَ لَاٰيَاتٍ ﻟِﻘَﻮْﻡٍ ﻳَﻌْﻘِﻠُﻮﻥَ Tah saatos ngétang anyaman-anyaman seni sapertos tajalli kakawasaan kailahian dina panyiptaan langit sareng bumi, nu némbongkeun sampurnana kudrat Alloh sareng agungna rububiyah-Na sareng nyaksian kaésaan-Na; tajalli rububiyah dina béda wengi sareng siang; tajalli rohmat ku ditundukkeunana parahu di laut, nu mangrupa sarana pangagungna pikeun kahirupan masarakat manusa; tajalli agungna kudrat dina Ngirim cai kahirupan ti langit ka bumi nu parantos paéh, Ngahirupkeun bumi sareng saratus rébu golonganana, sareng Ngajantenkeunana hiji tempat kumpul nu ahéng; tajalli rohmat sareng kudrat dina Nyiptakeun sato-sato nu rupa-rupa tur henteu kaétang di bumi tina taneuh nu basajan; tajalli rohmat sareng hikmah dina Maparin pancén-pancén agung ka angin, saperti ngabantosan napas sareng prosés ngabuahan tutuwuhan sareng sato, sareng dina Ngagerakkeun sareng Ngatur angin pikeun ngajantenkeunana kaayaan nu luyu pikeun pangriksa sareng napas; sareng tajalli rububiyah dina Nundukkeun méga-méga nu mangrupa sarana rohmat di antawis bumi sareng langit, ku Ngumpulkeun sareng Ngaburencaykeunana bari ngambang saperti tempat kumpul nu ahéng, sareng Ngantepkeunana istirahat teras Ngajak deui kana pancén saperti tentara; kanggo ngadorong akal kana hakékat sareng katerangan jéntréna tur ngajantenkeun tafakur, dawuhanana لَاٰيَاتٍ ﻟِﻘَﻮْﻡٍ ﻳَﻌْﻘِﻠُﻮﻥَ. Ku éta Al-Qur'an masrahkeun ka akal pikeun ngahudangkeun akal-akal. KAUNGGULAN KATILU DINA LUHUNG TUR PADETNA: Sakapeung Al-Qur'an ngajelaskeun pagawéan-pagawéan Alloh kalayan jéntré. Teras ngaringkes ku hiji ringkesan hasil. Ku jéntréna masihan kayakinan, ku ringkesna ngajantenkeun émut sareng ngabeungkeut. Contona ﻭَﻛَﺬٰﻟِﻚَ ﻳَﺠْﺘَﺒِﻴﻚَ ﺭَﺑُّﻚَ ﻭَﻳُﻌَﻠِّﻤُﻚَ ﻣِﻦْ ﺗَﺎْﻭِﻳﻞِ الْاَحَادِيثِ ﻭَﻳُﺘِﻢُّ ﻧِﻌْﻤَﺘَﻪُ ﻋَﻠَﻴْﻚَ ﻭَﻋَﻠٰﻰ ﺍٰﻝِ ﻳَﻌْﻘُﻮﺏَ ﻛَﻤَﺎ ﺍَﺗَﻤَّﻬَﺎ ﻋَﻠٰﻰ ﺍَﺑَﻮَﻳْﻚَ ﻣِﻦْ ﻗَﺒْﻞُ ﺍِﺑْﺮَﺍﻫِﻴﻢَ ﻭَﺍِﺳْﺤٰﻖَ ﺍِﻥَّ ﺭَﺑَّﻚَ ﻋَﻠِﻴﻢٌ ﺣَﻜِﻴﻢٌ Tah ku ayat ieu Al-Qur'an masihan isyarat kana ni'mat-ni'mat nu dipaparin ka Kangjeng Nabi Yusuf sareng karuhunna. Dawuhanana: Ngagungkeun aranjeun ku kalungguhan kanabian di antawis sadaya manusa, ngabeungkeut sakumna runtuyan nabi kana runtuyan aranjeun sareng ngajantenkeun runtuyan aranjeun minangka pamingpin sadaya runtuyan di antawis umat manusa; ngajantenkeun kulawarga aranjeun minangka kamar pangajaran sareng pituduh pikeun élmu-élmu Ilahi sareng hikmah Rabb, sareng ku élmu sareng hikmah éta ngahijikeun kakawasaan dunya nu bagja sareng kabagjaan aherat nu langgeng dina aranjeun; ngajantenkeun anjeun ku élmu sareng hikmah minangka pamingpin Mesir nu mulya, nabi nu luhung sareng panungtun nu wijaksana; ku nyebat sareng ngétang ni'mat Ilahi ieu, Al-Qur'an nyebat yén ku élmu sareng hikmah Kangjeng Nabi Yusuf, bapa-bapana sareng karuhunna parantos diistiméwakeun. Teras dawuhanana "Rabb anjeun téh Gusti Alîm sareng Gusti Hakîm." "Rububiyah sareng hikmah-Na merlukeun pikeun Ngajantenkeun anjeun, bapa-bapa sareng karuhun anjeun nampi tajalli Asma Gusti Alîm tur Hakîm." Tah ni'mat-ni'mat nu jéntré éta diringkes ku ieu ringkesan hasil. Ogé contona ﻗُﻞِ ﺍﻟﻠّٰﻬُﻢَّ ﻣَﺎﻟِﻚَ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚِ ﺗُﺆْﺗِﻰ ﺍﻟْﻤُﻠْﻚَ ﻣَﻦْ ﺗَﺸَﺎﺀُ Tah ieu ayat némbongkeun pangaturan Alloh dina kahirupan masarakat umat manusa ku cara yén martabat sareng hina, malarat sareng beunghar, langsung kabeungkeut kana Masyîah sareng Kersa Alloh. Hartina, dugi ka pangaturan nu pangpaburencayna dina rupa-rupa tingkatan, éta ku Masyîah sareng Papasten Ilahi. Kabeneran tanpa maksud henteu tiasa campur. Saatos masihan ieu hukum, pagawéan nu pangpentingna dina kahirupan manusa nyaéta rezekina. Ku hiji atanapi dua bubuka, ieu ayat ngabuktikeun yén rezeki manusa langsung dikirim tina gudang rohmat Gusti Razzâq Nu Sajati. Nyaéta, dawuhanana: "Rezeki aranjeun kabeungkeut kana hirupna bumi. Hirup deui bumi nujul kana usum semi. Sedengkeun usum semi aya dina Panangan Gusti Zat Nu Nundukkeun panonpoé sareng bulan sareng Ngiderkeun wengi sareng siang. Upami kitu, pikeun masihan hiji apel ka hiji jalma minangka rezeki sajati, Gusti Zat Nu Ngeusian sakumna bumi ku sadaya buah éta Nu tiasa Maparin. Sareng Mantenna janten Gusti Razzâq Nu Sajati pikeun anjeunna." Teras dawuhanana ﻭَﺗَﺮْﺯُﻕُ ﻣَﻦْ ﺗَﺸَﺎﺀُ ﺑِﻐَﻴْﺮِ ﺣِﺴَﺎﺏٍ. Dina ieu kalimah, Al-Qur'an ngaringkes sareng ngabuktikeun pagawéan-pagawéan nu jéntré éta. Hartosna: "Nu Maparin rezeki tanpa itungan ka aranjeun téh Mantenna Nu Ngadamel ieu pagawéan-pagawéan." PANGAJARAN LEMES BALAGHAH KAOPAT: Sakapeung Al-Qur'an nyebat mahluk-mahluk Ilahi dina hiji runtuyan; teras ku némbongkeun yén dina éta mahluk-mahluk aya hiji aturan, hiji timbangan sareng buah-buahna, saolah-olah masihan herang sareng caang; teras tina éta runtuyan nu saperti eunteung, Al-Qur'an némbongkeun Asma-Asma Ilahi nu tajallina aya di jerona. Saolah-olah mahluk-mahluk nu parantos disebat téh lafaz-lafaz. Asma-Asma ieu mangrupa hartina, atanapi siki-siki éta buah, atanapi ringkesanana. Contona ﻭَﻟَﻘَﺪْ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎ الْاِنْسَانَ ﻣِﻦْ سُلَالَةٍ ﻣِﻦْ ﻃِﻴﻦٍ ﺛُﻢَّ ﺟَﻌَﻠْﻨَﺎﻩُ ﻧُﻄْﻔَﺔً ﻓِﻰ ﻗَﺮَﺍﺭٍ ﻣَﻜِﻴﻦٍ ﺛُﻢَّ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎ ﺍﻟﻨُّﻄْﻔَﺔَ ﻋَﻠَﻘَﺔً ﻓَﺨَﻠَﻘْﻨَﺎ ﺍﻟْﻌَﻠَﻘَﺔَ ﻣُﻀْﻐَﺔً ﻓَﺨَﻠَﻘْﻨَﺎ ﺍﻟْﻤُﻀْﻐَﺔَ ﻋِﻈَﺎﻣًﺎ ﻓَﻜَﺴَﻮْﻧَﺎ الْاِعظَامَ ﻟَﺤْﻤًﺎ ﺛُﻢَّ ﺍَﻧْﺸَﺎْﻧَﺎﻩُ ﺧَﻠْﻘًﺎ ﺍٰﺧَﺮَ ﻓَﺘَﺒَﺎﺭَﻙَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘِﻴﻦَ Tah Al-Qur'an nyebat sareng nyusun tahapan-tahapan panyiptaan manusa nu ahéng, unik, asli, tartib sareng saimbang, ku cara nu saperti eunteung, dugi ka ﻓَﺘَﺒَﺎﺭَﻙَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍَﺣْﺴَﻦُ ﺍﻟْﺨَﺎﻟِﻘِﻴﻦَ katingal ku dirina sorangan di jerona sareng ngajantenkeun dirina diucapkeun. Malah saurang panulis wahyu, nalika nyerat ieu ayat, parantos ngucapkeun ieu kecap sateuacan kecapna sumping. Anjeunna nyangka "Naha wahyu ogé parantos sumping ka abdi?" Padahal éta sampurnana aturan, herang sareng saimbang kecap sateuacanna, nu parantos némbongkeun éta kecap sateuacan éta kecap sumping. Ogé contona ﺍِﻥَّ ﺭَﺑَّﻜُﻢُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟَّﺬِﻯ ﺧَﻠَﻖَ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضَ ﻓِﻰ ﺳِﺘَّﺔِ ﺍَﻳَّﺎﻡٍ ﺛُﻢَّ ﺍﺳْﺘَﻮٰﻯ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻌَﺮْﺵِ ﻳُﻐْﺸِﻰ ﺍﻟَّﻴْﻞَ ﺍﻟﻨَّﻬَﺎﺭَ ﻳَﻄْﻠُﺒُﻪُ ﺣَﺜِﻴﺜًﺎ ﻭَﺍﻟﺸَّﻤْﺲَ ﻭَﺍﻟْﻘَﻤَﺮَ ﻭَﺍﻟﻨُّﺠُﻮﻡَ ﻣُﺴَﺨَّﺮَﺍﺕٍ ﺑِﺎَﻣْﺮِﻩِ اَلَا ﻟَﻪُ ﺍﻟْﺨَﻠْﻖُ وَالْاَمْرُ ﺗَﺒَﺎﺭَﻙَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺭَﺏُّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤِﻴﻦَ Tah dina ayat ieu, Al-Qur'an némbongkeun agungna kudrat Ilahi sareng kakawasaan rububiyah ku hiji cara, dugi ka panonpoé, bulan sareng béntang-béntang siap kana Paréntah-Na saperti prajurit nu taat; Al-Qur'an némbongkeun Gusti Qadîr Dzul-Jalâl Nu Ngiderkeun wengi sareng siang hiji saatos nu sanés, saperti dua garis bodas sareng hideung atanapi dua pita, teras Nyerat ayat-ayat rububiyah-Na dina kaca-kaca alam, sareng Nu Linggih dina arsy rububiyah-Na; ku kituna unggal roh nu ngadangukeun hoyong nyaur ﺑَﺎﺭَﻙَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻣَﺎﺷَﺎﺀَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻓَﺘَﺒَﺎﺭَﻙَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺭَﺏُّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤِﻴﻦَ. Hartina, ﺗَﺒَﺎﺭَﻙَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺭَﺏُّ ﺍﻟْﻌَﺎﻟَﻤِﻴﻦَ janten ringkesan, siki, buah sareng cai kahirupan kecap nu sateuacanna. KAUNGGULAN KALIMA DINA LUHUNG TUR PADETNA: Sakapeung Al-Qur'an nyebat bagéan-bagéan material nu tiasa robih sareng nu jadi tempat rupa-rupa kaayaan. Pikeun ngarobah éta janten hakékat-hakékat nu tetep, Al-Qur'an ngaringkes sareng ngabeungkeutna ku Asma-Asma Nu Tetep, Nu Caang sareng Nu Nyakup Sadayana. Atanapi Al-Qur'an nutup ku hiji ringkesan hasil nu ngadorong kana tafakur sareng nyandak pangajaran. Tina conto-conto harti kahiji, upamina ﻭَﻋَﻠَّﻢَ ﺍٰﺩَﻡَ الْاَسْمَاءَ ﻛُﻠَّﻬَﺎ ﺛُﻢَّ ﻋَﺮَﺿَﻬُﻢْ ﻋَﻠَﻰ ﺍﻟْﻤَﻠٰﺌِﻜَﺔِ ﻓَﻘَﺎﻝَ ﺍَﻧْﺒِﺌُﻮﻧِﻰ ﺑِﺎَﺳْﻤَﺎﺀِ هٰؤُلَاءِ ﺍِﻥْ ﻛُﻨْﺘُﻢْ ﺻَﺎﺩِﻗِﻴﻦَ ﻗَﺎﻟُﻮﺍﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻚَ لَا ﻋِﻠْﻢَ ﻟَﻨَﺎ اِلَّا ﻣَﺎ ﻋَﻠَّﻤْﺘَﻨَﺎ ﺍِﻧَّﻚَ ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠِﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜِﻴﻢُ Tah ieu ayat mimitina nyebat hiji kajadian husus, nyaéta "Dina pasualan khalifah Nabi Adam, nu janten sumber unggulna anjeunna tibatan malaikat téh élmuna." Teras dina éta kajadian, ayat nyebat éléhna malaikat ka Nabi Adam tina jihat élmu. Teras ayat ngaringkes dua kajadian ieu ku dua Asma Nu Nyakup Sadayana. Nyaéta ﺍَﻧْﺖَ ﺍﻟْﻌَﻠِﻴﻢُ ﺍﻟْﺤَﻜِﻴﻢُ, hartosna "Ku margi Gusti Alîm sareng Gusti Hakîm, Gusti Ngajar Adam, teras anjeunna unggul tibatan abdi sadaya. Ku margi Gusti Hakîm, Gusti Maparin ka abdi sadaya dumasar kana kamampuhan abdi sadaya. Gusti Maparin anjeunna unggul dumasar kana kamampuhanana." Tina conto-conto harti kadua, upamina ﻭَﺍِﻥَّ ﻟَﻜُﻢْ ﻓِﻰ الْاَنْعَامِ ﻟَﻌِﺒْﺮَﺓً ﻧُﺴْﻘِﻴﻜُﻢْ ﻣِﻤَّﺎ ﻓِﻰ ﺑُﻄُﻮﻧِﻪِ ﻣِﻦْ ﺑَﻴْﻦِ ﻓَﺮْﺙٍ ﻭَﺩَﻡٍ ﻟَﺒَﻨًﺎ ﺧَﺎﻟِﺼًﺎ ﺳَﺎﺋِﻐًﺎ ﻟِﻠﺸَّﺎﺭِﺑِﻴﻦَ ﺍﻟﻰ ﺁﺧﺮ ﻓِﻴﻪِ ﺷِﻔَﺎﺀٌ ﻟِﻠﻨَّﺎﺱِ ﺍِﻥَّ ﻓِﻰ ﺫٰﻟِﻚَ لَاٰيَةً ﻟِﻘَﻮْﻡٍ ﻳَﺘَﻔَﻜَّﺮُﻭﻥَ Tah saatos ayat-ayat ieu némbongkeun yén Alloh Ngajantenkeun mahluk-mahluk-Na saperti domba, embé, sapi sareng onta minangka pancuran susu nu murni, beresih sareng nikmat kanggo manusa; ciptaan-Na saperti anggur sareng kurma masing-masing minangka baki sareng panci ni'mat nu lemes, nikmat sareng amis kanggo manusa; sareng mu'jizat-mu'jizat kudrat-Na nu alit saperti nyiruan minangka panyuguh inuman sirop nu ngubaran, amis sareng éndah; pikeun ngadorong kana tafakur, nyandak pangajaran sareng nimbangkeun perkara-perkara sanés ogé, dawuhanana ﺍِﻥَّ ﻓِﻰ ﺫٰﻟِﻚَ لَاٰيَةً ﻟِﻘَﻮْﻡٍ ﻳَﺘَﻔَﻜَّﺮُﻭﻥَ, teras nutup. PANGAJARAN LEMES BALAGHAH KAGENEP: Sakapeung ayat ngahamparkeun hukum-hukum rububiyah dina jumlah nu seueur pisan, teras ngahijikeunana ku patalian kaésaan nu janten jihat tunggal, atanapi nempatkeunana dina hiji kaidah nu nyakup sadayana. Contona ﻭَﺳِﻊَ ﻛُﺮْﺳِﻴُّﻪُ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضَ وَلَا ﻳَﺆُﺩُﻩُ ﺣِﻔْﻈُﻬُﻤَﺎ ﻭَ ﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﻠِﻰُّ ﺍﻟْﻌَﻈِﻴﻢُ Tah dina Ayatul Kursi, babarengan sareng ngabuktikeun sapuluh tingkatan tauhid dina warna-warna nu béda-béda ku sapuluh kalimah, ku kalimah ﻣَﻦْ ﺫَﺍ ﺍﻟَّﺬِﻯ ﻳَﺸْﻔَﻊُ ﻋِﻨْﺪَﻩُ اِلَّا ﺑِﺎِﺫْﻧِﻪِ ayat motong sareng miceun syirik sareng campur tangan nu sanés kalayan kakuatan nu seukeut pisan. Ogé ieu ayat mangrupa tempat tajalli Ismul A'zham, ku kituna harti-hartina ngeunaan hakékat Ilahi aya dina darajat nu pangagungna; ayat némbongkeun pangaturan rububiyah dina darajat pangagungna. Ogé saatos nyebat pangaturan kailahian nu nujul sakaligus ka sakumna langit sareng bumi sareng miara nu nyakup sadayana dina darajat nu pangagungna, ayat ngaringkes sumber-sumber tajalli-Na nu pangagungna ku ﻭَﻫُﻮَ ﺍﻟْﻌَﻠِﻰُّ ﺍﻟْﻌَﻈِﻴﻢُ, minangka patalian kaésaan sareng jihat tunggal. Ogé contona ﺍَﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟَّﺬِﻯ ﺧَﻠَﻖَ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ ﻭَ الْاَرْضَ ﻭَ ﺍَﻧْﺰَﻝَ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ ﻣَﺎﺀً ﻓَﺎَﺧْﺮَﺝَ ﺑِﻪِ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺜَّﻤَﺮَﺍﺕِ ﺭِﺯْﻗًﺎ ﻟَﻜُﻢْ ﻭَﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟْﻔُﻠْﻚَ ﻟِﺘَﺠْﺮِﻯَ ﻓِﻰ ﺍﻟْﺒَﺤْﺮِ ﺑِﺎَﻣْﺮِﻩِ ﻭَﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ الْاَنْهَارَ ﻭَﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲَ ﻭَﺍﻟْﻘَﻤَﺮَ ﺩَﺍﺋِﺒَﻴْﻦِ ﻭَﺳَﺨَّﺮَ ﻟَﻜُﻢُ ﺍﻟَّﻴْﻞَ ﻭَﺍﻟﻨَّﻬَﺎﺭَ ﻭَ ﺍٰﺗٰﻴﻜُﻢْ ﻣِﻦْ ﻛُﻞِّ ﻣَﺎ ﺳَﺎَﻟْﺘُﻤُﻮﻩُ ﻭَﺍِﻥْ ﺗَﻌُﺪُّﻭ ﺍﻧِﻌْﻤَﺖَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ لَا ﺗُﺤْﺼُﻮﻫَﺎ Tah ayat-ayat ieu, mimitina, némbongkeun kumaha Alloh Nyiptakeun alam nu agung ieu saperti karaton kanggo manusa, Ngirim cai kahirupan ti langit ka bumi sareng Ngajantenkeun bumi sareng langit minangka dua abdi kanggo nganteurkeun rezeki ka manusa; kitu ogé Mantenna Nundukkeun parahu ka manusa pikeun Maparin ka unggal jalma kamungkinan nyandak mangpaat tina unggal rupa buah nu aya di juru bumi sanés, sareng pikeun manusa silih tukeur buah usahana tur nyumponan unggal rupa sumber pangupa jiwana. Hartina, Mantenna parantos Maparin hiji kaayaan ka laut, angin sareng kai, dugi ka angin mangrupa cambuk, parahu mangrupa kuda sareng laut ngagolér saperti gurun di handapeun sukuna. Babarengan sareng Ngajantenkeun manusa patali sareng sakumna bumi ku parahu, Mantenna ogé Nundukkeun walungan-walungan sareng walungan-walungan gedé minangka sarana angkutan fitrah manusa; ogé Ngiderkeun panonpoé sareng bulan, teras Nyiptakeunana minangka dua abdi nu ditundukkeun pikeun Nyuguhkeun usum-usum sareng ni'mat-ni'mat Gusti Nu Maparin Ni'mat Nu Sajati nu warna-warni tur robih dina usum-usum, sareng minangka dua nu ngatur kamudi pikeun Ngiderkeun roda nu agung éta. Ogé Mantenna Nundukkeun wengi sareng siang ka manusa; nyaéta wengi minangka simbut pikeun kulemna nu tengtrem, siang minangka tempat dagang kanggo pangupa jiwana. Tah saatos ngétang ni'mat-ni'mat Ilahi ieu, Al-Qur'an némbongkeun sakumaha legana bunderan ni'mat nu dipaparin ka manusa, sareng ku ringkesan hasil ﻭَ ﺍٰﺗٰﻴﻜُﻢْ ﻣِﻦْ ﻛُﻞِّ ﻣَﺎ ﺳَﺎَﻟْﺘُﻤُﻮﻩُ ﻭَﺍِﻥْ ﺗَﻌُﺪُّﻭﺍ ﻧِﻌْﻤَﺖَ ﺍﻟﻠّٰﻪِ لَا ﺗُﺤْﺼُﻮﻫَﺎ, némbongkeun sakumaha tanpa watesna ni'mat nu ngeusian éta bunderan. Hartosna, naon waé nu dipénta manusa ku basa kamampuhan sareng pangabutuh fitrahna, sadayana parantos dipaparin. Ni'mat Ilahi ka manusa moal réngsé sareng moal béak ku diétang. Leres, ku margi salah sahiji méja ni'mat manusa nyaéta langit sareng bumi, sareng sawaréh ni'mat dina éta méja nyaéta perkara-perkara saperti panonpoé, bulan, wengi sareng siang, tangtos ni'mat-ni'mat nu nujul ka manusa henteu tiasa diwatesan sareng diétang. RUSIAH BALAGHAH KATUJUH: Sakapeung ayat, pikeun nyabut kamampuh nyiptakeun tina sabab lahiriah sareng némbongkeun yén éta jauh, némbongkeun tujuan sareng buah perkara nu disababkeun. Supados kahartos yén sabab ngan tabir lahiriah. Margi maksudkeun tujuan nu kacida pinuh ku hikmah sareng buah nu penting kedah janten pagawéan Gusti Zat Nu Kacida Alîm tur Hakîmna. Sedengkeun sababna tanpa kasadaran sareng henteu hirup. Ogé ku nyebat buah sareng tujuanana, ayat némbongkeun yén sabab-sabab, sanaos dina paningal lahiriah sareng dina wujud katingal nyambung tur nempel sareng perkara-perkara nu disababkeun, dina hakékat aya jarak nu jauh di antawisna. Ti sabab dugi ka diciptakeunana perkara nu disababkeun, aya jarak nu sakitu jauhna, dugi ka leungeun sabab nu pangagungna henteu tiasa ngahontal panyiptaan perkara nu disababkeun nu pangleutikna. Tah dina jarak nu panjang di antawis sabab sareng perkara nu disababkeun, Asma-Asma Ilahi medal saperti hiji-hiji béntang. Tempat medalna nyaéta éta jarak batin. Sapertos dina paningal lahiriah, tungtung langit katingal nyambung sareng padeukeut dina bunderan cakrawala gunung-gunung; padahal ti bunderan cakrawala gunung dugi ka tungtung langit aya jarak nu agung, nu mangrupa tempat medal sadaya béntang sareng tempat cicing perkara-perkara sanés; kitu ogé di antawis sabab-sabab sareng perkara-perkara nu disababkeun aya jarak batin nu katingal ku taropong iman sareng cahya Al-Qur'an. Contona ﻓَﻠْﻴَﻨْﻈُﺮِ الْاِنْسَانُ ﺍِﻟٰﻰ ﻃَﻌَﺎﻣِﻪِ ﺍَﻧَّﺎ ﺻَﺒَﺒْﻨَﺎ ﺍﻟْﻤَﺎﺀَ ﺻَﺒًّﺎ ﺛُﻢَّ ﺷَﻘَﻘْﻨَﺎ الْاَرْضَ ﺷَﻘًّﺎ ﻓَﺎَﻧْﺒَﺘْﻨَﺎ ﻓِﻴﻬَﺎ ﺣَﺒًّﺎ ﻭَﻋِﻨَﺒًﺎ ﻭَ ﻗَﻀْﺒًﺎ ﻭَﺯَﻳْﺘُﻮﻧًﺎ وَنَخْلًا ﻭَ ﺣَﺪَﺍﺋِﻖَ ﻏُﻠْﺒًﺎ ﻭَ ﻓَﺎﻛِﻬَﺔً ﻭَﺍَﺑًّﺎ ﻣَﺘَﺎﻋًﺎ ﻟَﻜُﻢْ ﻭَ لِاَنْعَامِكُمْ Tah ieu ayat mulya, ku nyebat mu'jizat-mu'jizat kudrat Ilahi dina runtuyan hikmah, ngabeungkeut sabab-sabab kana perkara-perkara nu disababkeun, sareng dina ahirna ku lafaz ﻣَﺘَﺎﻋًﺎ ﻟَﻜُﻢْ némbongkeun hiji tujuan; éta tujuan ngabuktikeun yén dina sakumna sabab sareng perkara nu disababkeun nu silih runtuy ieu aya Gusti Nu Ngatur Nu Buni, Nu Ningali sareng Nuturkeun éta tujuan, sareng sabab-sabab téh tabir-Na. Leres, ku ungkara ﻣَﺘَﺎﻋًﺎ ﻟَﻜُﻢْ ﻭَ لِاَنْعَامِكُمْ, Al-Qur'an nyabut kamampuh nyiptakeun tina sadaya sabab. Dina hartina dawuhanana: Cai sumping ti langit pikeun nganteurkeun rezeki ka aranjeun sareng sato-sato aranjeun. Ku margi dina éta cai henteu aya kamampuh pikeun welas sareng asih ka aranjeun sareng sato-sato aranjeun, sareng nganteurkeun rezeki, hartina cai henteu sumping ku dirina sorangan, nanging dikirim. Ogé taneuh kabuka ku tutuwuhanana, sareng rezeki aranjeun sumping ti dinya. Ku margi taneuh nu tanpa rasa sareng tanpa kasadaran kacida jauhna tina kamampuh mikiran rezeki aranjeun sareng mikanyaah, taneuh henteu kabuka ku dirina sorangan; aya Gusti Zat Nu Muka éta panto sareng Maparin ni'mat kana panangan aranjeun. Ogé jukut sareng tatangkalan kacida jauhna tina mikiran rezeki aranjeun sareng kalayan welas asih nganteurkeun buah sareng séréal ka aranjeun; ku kituna ayat némbongkeun yén éta mangrupa tali-tali sareng pita-pita nu dipanjangkeun ku Gusti Hakîm Nu Rahîm ti tukangeun tabir, nu dina éta Mantenna Ngagantungkeun ni'mat-ni'mat-Na sareng Nganteurkeunana ka mahluk hirup. Tah tina katerangan-katerangan ieu, katingal tempat medal seueur Asma saperti Gusti Rahîm, Gusti Razzâq, Gusti Mun'im sareng Gusti Karîm. Ogé contona ﺍَﻟَﻢْ ﺗَﺮَ ﺍَﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻳُﺰْﺟِﻰ ﺳَﺤَﺎﺑًﺎ ﺛُﻢَّ ﻳُﺆَﻟِّﻒُ ﺑَﻴْﻨَﻪُ ﺛُﻢَّ ﻳَﺠْﻌَﻠُﻪُ ﺭُﻛَﺎﻣًﺎ ﻓَﺘَﺮَﻯ ﺍﻟْﻮَﺩْﻕَ ﻳَﺨْﺮُﺝُ ﻣِﻦْ خِلَالِهِ ﻭَ ﻳُﻨَﺰِّﻝُ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ ﻣِﻦْ ﺟِﺒَﺎﻝٍ ﻓِﻴﻬَﺎ ﻣِﻦْ ﺑَﺮَﺩٍ ﻓَﻴُﺼِﻴﺐُ ﺑِﻪِ ﻣَﻦْ ﻳَﺸَﺎﺀُ ﻭَ ﻳَﺼْﺮِﻓُﻪُ ﻋَﻦْ ﻣَﻦْ ﻳَﺸَﺎﺀُ ﻳَﻜَﺎﺩُ ﺳَﻨَﺎ ﺑَﺮْﻗِﻪِ ﻳَﺬْﻫَﺐُ بِالْاَبْصَارِ ٭ ﻳُﻘَﻠِّﺐُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺍﻟَّﻴْﻞَ ﻭَ ﺍﻟﻨَّﻬَﺎﺭَ ﺍِﻥَّ ﻓِﻰ ﺫٰﻟِﻚَ ﻟَﻌِﺒْﺮَﺓً لِاُولِى الْاَبْصَارِ ٭ ﻭَﺍﻟﻠّٰﻪُ ﺧَﻠَﻖَ ﻛُﻞَّ ﺩَﺍﺑَّﺔٍ ﻣِﻦْ ﻣَﺎﺀٍ ﻓَﻤِﻨْﻬُﻢْ ﻣَﻦْ ﻳَﻤْﺸِﻰ ﻋَﻠَﻰ ﺑَﻄْﻨِﻪِ ﻭَ ﻣِﻨْﻬُﻢْ ﻣَﻦْ ﻳَﻤْﺸِﻰ ﻋَﻠَﻰ ﺭِﺟْﻠَﻴْﻦِ ﻭَ ﻣِﻨْﻬُﻢْ ﻣَﻦْ ﻳَﻤْﺸِﻰ ﻋَﻠَﻰ ﺍَﺭْﺑَﻊٍ ﻳَﺨْﻠُﻖُ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻣَﺎ ﻳَﺸَﺎﺀُ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻋَﻠَﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻲْﺀٍ ﻗَﺪِﻳﺮٌ Tah ieu ayat, nalika ngajelaskeun pangaturan nu ahéng dina ngawangun méga sareng ngahujankeun hujan, nu mangrupa salah sahiji mu'jizat rububiyah nu pangpentingna sareng tabir gudang rohmat nu pangahéngna; saolah-olah nalika bagéan-bagéan méga paburencay sareng nyumput di rohangan hawa, sapertos prajurit-prajurit nu angkat istirahat ngumpul ku sora tarompét, éta bagéan-bagéan ogé ngumpul ku paréntah Ilahi sareng ngawangun méga. Teras saperti golongan-golongan alit ngawangun hiji tentara, Mantenna Ngahijikeun méga-méga nu sapotong-sapotong éta, sareng tina potongan-potongan méga nu gaduh ukuran sareng wangun gunung-gunung nu ngider dina poé kiamat, sareng tina jihat baseuh sareng bodasna mangrupa salju sareng hujan és, Mantenna Ngirim cai kahirupan ka sadaya mahluk hirup. Nanging dina ngirim éta, katingal hiji kersa sareng maksud. Éta sumping dumasar kana pangabutuh, hartina dikirim. Nalika rohangan herang, beresih sareng henteu aya naon-naon, potongan-potongan saperti gunung henteu ngumpul ku dirina sorangan saperti tempat kumpul nu ahéng; malah aya Gusti Zat Nu Terang mahluk hirup, Nu Ngirimkeunana. Tah dina jarak batin ieu katingal tempat medal Asma-Asma saperti Gusti Qadîr, Gusti Alîm, Gusti Mutasarrif, Gusti Mudabbir, Gusti Murabbî, Gusti Mughîth sareng Gusti Muhyî. KAUNGGULAN KADALAPAN DINA LUHUNG TUR PADETNA: Sakapeung Al-Qur'an, pikeun ngajantenkeun haté nampi pagawéan-pagawéan Alloh nu luar biasa di aherat, nyebat pagawéan-pagawéan-Na nu ahéng di dunya minangka pangsiapan, sareng pikeun nyiapkeun pikiran ngabenerkeunana, minangka pangajaran awal; atanapi Al-Qur'an nyebat pagawéan-pagawéan Ilahi nu ahéng dina mangsa payun sareng aherat ku hiji cara nu ngajantenkeun urang yakin ku seueur conto nu sarupa nu urang saksian. Upamina ﺍَﻭَ ﻟَﻢْ ﻳَﺮَ الْاِنْسَانُ ﺍَﻧَّﺎ ﺧَﻠَﻘْﻨَﺎﻩُ ﻣِﻦْ ﻧُﻄْﻔَﺔٍ ﻓَﺎِﺫَﺍ ﻫُﻮَ ﺧَﺼِﻴﻢٌ ﻣُﺒِﻴﻦٌ, dugi ka ahir surah... Tah dina ieu bahasan ngeunaan hasyr, Al-Qur'an Al-Hakîm ngabuktikeun hasyr ku tujuh atanapi dalapan cara nu béda-béda. Mimitina, Al-Qur'an ngébréhkeun panyiptaan kahiji ka paningal. Dawuhanana: Aranjeun ningali tumuwuhna aranjeun ti nutfah dugi ka 'alaqah, tina 'alaqah dugi ka mudghah, tina mudghah dugi ka panyiptaan manusa. Kumaha aranjeun mungkir panyiptaan kadua? Éta saperti ieu, malah langkung gampil. Ogé ku kecap ﺍَﻟَّﺬِﻯ ﺟَﻌَﻞَ ﻟَﻜُﻢْ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺸَّﺠَﺮِ الْاَخْضَرِ ﻧَﺎﺭًﺍ, Al-Qur'an masihan isyarat kana kasaéan paparin agung Alloh ka manusa, teras dawuhanana: Gusti Zat Nu Maparin ni'mat sapertos kieu ka aranjeun moal Ngantepkeun aranjeun tanpa aturan, dugi ka aranjeun lebet ka kubur sareng ngagolér pikeun henteu gugah deui. Ogé ku isyarat, dawuhanana: Aranjeun ningali tatangkalan nu parantos paéh hirup deui sareng héjo. Aranjeun henteu tiasa nimbangkeun hirup deui tulang-tulang nu saperti kai, teras nganggap éta jauh tina mungkin. Ogé naha Nu Nyiptakeun langit sareng bumi bakal henteu mampuh kana hirup sareng maotna manusa, nu mangrupa buah langit sareng bumi? Naha Nu Ngatur tangkal nu agung moal Merhatikeun buah éta tangkal sareng Nyandarkeunana ka nu sanés? Naha aranjeun nyangka Mantenna bakal Ngantepkeun hasil sakumna tangkal, teras Ngajantenkeun tangkal panyiptaan, nu unggal bagéanna diulén ku hikmah, sia-sia sareng tanpa mangpaat? Dawuhanana: Gusti Zat Nu badé Ngahirupkeun aranjeun dina hasyr téh Gusti Zat Nu sakumna alam mangrupa prajurit nu taat ka Mantenna. Di payuneun paréntah "kun fayakun", alam tunduk kalayan taat nu sampurna. Nyiptakeun hiji usum semi kanggo Mantenna gampil sakitu hiji kembang. Mantenna Gusti Zat Nu kudrat-Na Gampil Nyiptakeun sadaya sato sakitu Nyiptakeun hiji laleur. Di payuneun Gusti Zat sapertos kitu, henteu kénging nyaur ﻣَﻦْ ﻳُﺤْﻴِﻰ ﺍﻟْﻌِﻈَﺎﻡَ, teras nangtang kudrat-Na kalayan maksud ngalumpuhkeun. Teras ku ungkara ﻓَﺴُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺍﻟَّﺬِﻯ ﺑِﻴَﺪِﻩِ ﻣَﻠَﻜُﻮﺕُ ﻛُﻞِّ ﺷَﻲْﺀٍ, Mantenna Gusti Qadîr Dzul-Jalâl Nu Kagungan tali kamudi unggal perkara dina Panangan-Na sareng konci unggal perkara di Sisi-Na; Nu kalayan gampil Ngabalikkeun wengi sareng siang, usum tiris sareng usum panas saperti kaca-kaca hiji kitab; Nu Nutup dunya sareng Muka aherat saperti dua tempat cicing. Ku margi sapertos kitu, minangka hasil sadaya dalil, ﻭَﺍِﻟَﻴْﻪِ ﺗُﺮْﺟَﻌُﻮﻥَ, hartosna "Mantenna bakal Ngahirupkeun aranjeun tina kubur, Nyumpingkeun aranjeun kana hasyr sareng Ngitung amal aranjeun di payuneun Kaagungan-Na." Tah ayat-ayat ieu parantos nyiapkeun pikiran pikeun nampi hasyr, sareng ogé nyiapkeun haté. Margi ayat-ayat éta ogé némbongkeun nu sarupa ku pagawéan-pagawéan di dunya. Ogé sakapeung Al-Qur'an nyebat pagawéan-pagawéan-Na di aherat ku hiji cara nu méré kesan kana nu sarupa di dunya, supados henteu aya rohangan pikeun nganggap jauh tina mungkin sareng mungkir. Contona ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲُ ﻛُﻮِّﺭَﺕْ ilh.. sareng ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀُ ﺍﻧْﻔَﻄَﺮَﺕْ ilh.. sareng ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀُ ﺍﻧْﺸَﻘَّﺖْ Tah dina surah-surah ieu, Al-Qur'an nyebat parobahan-parobahan agung sareng pangaturan rububiyah dina kiamat sareng hasyr ku hiji cara, dugi ka manusa gampil nampi éta parobahan nu matak sieun haté sareng henteu kahontal ku akal, margi anjeunna ningali nu sarupa di dunya, upamina dina usum gugur sareng usum semi. Masihan isyarat ogé kana gurat badag harti tilu surah ieu bakal panjang pisan. Ku margi éta, abdi sadaya badé némbongkeun hiji kecap wungkul minangka conto. Upamina, kecap ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺼُّﺤُﻒُ ﻧُﺸِﺮَﺕْ ngedalkeun yén dina hasyr, sadaya amal masing-masing jalma dipedar bari ditulis dina hiji kaca. Ieu pasualan, ku dirina sorangan, kacida ahéngna, ku kituna akal henteu tiasa mendakan jalan ka dinya. Nanging sakumaha ditunjuk ku surah, dina hasyr usum semi, sakumaha aya nu sarupa sareng titik-titik sanés, nu sarupa sareng dipedarna lembaran-lembaran ieu ogé kacida écésna. Margi unggal tangkal nu bubuahan atanapi jukut nu karembangan ogé gaduh amal, pagawéan sareng pancén; gaduh ubudiyah, dina wangun naon Asma-Asma Ilahi ditémbongkeun sareng tasbih dilakukeun. Tah sadaya amalna ieu, babarengan sareng riwayat hirupna, ditulis dina sadaya siki sareng binihna nu alit, teras medal dina usum semi sanés, di bumi sanés. Ku basa wangun sareng rupa nu ditémbongkeun, tangkal atanapi jukut éta nyebat amal indung sareng asalna kalayan fasih pisan; kitu ogé ku dahan, régang, daun, kembang sareng buahna, tangkal atanapi jukut éta medarkeun kaca amalna. Tah Nu Ngadamel ieu pagawéan di payuneun panon urang kalayan hikmah, pangriksa, pangaturan, pangajaran sareng lemes sapertos kieu téh Mantenna Nu Ngadawuh: ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺼُّﺤُﻒُ ﻧُﺸِﺮَﺕْ Bandingkeun titik-titik sanés sareng ieu, sareng upami anjeun gaduh kakuatan, tarik hartina. Kanggo ngabantosan anjeun, abdi sadaya ogé badé nyarioskeun ieu. Tah ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲُ ﻛُﻮِّﺭَﺕْ. Ieu kalimah, ku lafaz "takwir", nyaéta ku harti ngabungkus sareng ngumpulkeun, sakumaha masihan isyarat kana hiji ibarat nu caang, ogé masihan isyarat kana nu sarupa: Kahiji: Leres, Alloh Muka tabir henteu aya, éter sareng langit, teras Ngaluarkeun tina gudang rohmat-Na hiji lampu saperti inten, nu nyaangan dunya saperti panonpoé, sareng Némbongkeunana ka dunya. Saatos dunya ditutup, Mantenna bakal Ngabungkus éta inten dina tabir-tabirna sareng Nyimpenana. Kadua: Atanapi panonpoé mangrupa patugas nu dipaparin pancén nyebarkeun barang cahya sareng ngabungkus sirah bumi ku cahya, silih gentos sareng poék; sakumaha unggal sonten Mantenna Ngajantenkeun éta patugas ngumpulkeun sareng nyumputkeun barangna, sakapeung ku tabir méga dagangna janten sakedik; sakapeung bulan janten tabir di payuneun rarayna, kagiatanana ditarik dugi ka hiji darajat, sareng anjeunna ngumpulkeun barang sareng buku catetan kagiatanana; tangtos éta patugas dina hiji waktos bakal eureun tina éta jabatan. Malah upami henteu aya sabab pikeun dicabut, ku ageungna dua noda dina rarayna nu ayeuna alit nanging mimiti ageung, ku paréntah Rabb Mantenna Nyandak deui cahya nu kalayan idin Ilahi dibungkuskeun kana sirah bumi, sareng Ngabungkuskeunana kana sirah panonpoé; Mantenna Ngadawuh "Hayu, henteu aya deui padamelan anjeun di bumi", sareng "Angkat ka naraka, duruk jalma-jalma nu nyembah anjeun, nu kalayan henteu satia ngahina patugas nu ditundukkeun saperti anjeun." Ku rarayna nu hideung tur pinuh noda, anjeunna maca dawuhan ﺍِﺫَﺍ ﺍﻟﺸَّﻤْﺲُ ﻛُﻮِّﺭَﺕْ dina rarayna sorangan. PANGAJARAN LEMES BALAGHAH KASALAPAN: Sakapeung Al-Qur'an Al-Hakîm nyebat sawaréh tujuan nu husus. Teras kanggo ngadorong pikiran kana wengkuan-wengkuan nu nyakup sadayana ku bagéan-bagéan nu husus éta, Al-Qur'an negeskeun sareng netepkeun, nalungtik sareng ngabuktikeun tujuan nu husus éta ku Asmaul Husna, nu mangrupa kaidah nu nyakup sadayana. Contona ﻗَﺪْ ﺳَﻤِﻊَ ﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻗَﻮْﻝَ ﺍﻟَّﺘِﻰ ﺗُﺠَﺎﺩِﻟُﻚَ ﻓِﻰ ﺯَﻭْﺟِﻬَﺎ ﻭَﺗَﺸْﺘَﻜِﻰ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﻠّٰﻪِ ﻭَﺍﻟﻠّٰﻪُ ﻳَﺴْﻤَﻊُ ﺗَﺤَﺎﻭُﺭَﻛُﻤَﺎ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﺳَﻤِﻴﻊٌ ﺑَﺼِﻴﺮٌ Tah Al-Qur'an ngadawuh: "Alloh Gusti Samî' Mutlak, Ngadangu unggal perkara. Malah ku Asma Gusti Haqq, Mantenna Ngadangu paguneman hiji garwa sareng anjeun, nu ngedalkeun kaluh ngeunaan salakina, nu mangrupa kajadian nu kacida hususna. Ogé ku Asma Gusti Rahîm, Mantenna Ngadangu kalayan perhatosan, sareng ku Asma Gusti Haqq, Ningali kalayan serius, pangaduan nu leres hiji awéwé ngeunaan salakina sareng kaluhna ka Alloh, minangka urusan-urusan nu agung; awéwé nu nampi tajalli rohmat nu panglemesna sareng mangrupa sumber hakékat welas asih nu pangrela ngorbankeun." Tah pikeun ngajantenkeun tujuan nu husus ieu nyakup sadayana, hiji Gusti Zat Nu Ngadangu sareng Ningali kajadian mahluk nu panghususna, Nu aya di luar bunderan mungkin alam, tangtos kedah janten Gusti Zat Nu Ngadangu sadaya perkara sareng Ningali sadaya perkara. Sareng Nu Rabb alam kedah Ningali kasusah mahluk-mahluk alit nu dizalim di alam sareng Ngadangu panggerona. Nu henteu Ningali kasusah sareng henteu Ngadangu panggerona henteu tiasa janten "Rabb". Ku kituna, ku kalimah ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﺳَﻤِﻴﻊٌ ﺑَﺼِﻴﺮٌ, Al-Qur'an netepkeun dua hakékat agung. Ogé contona ﺳُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺍﻟَّﺬِﻯ ﺍَﺳْﺮٰﻯ ﺑِﻌَﺒْﺪِﻩِ لَيْلًا ﻣِﻦَ ﺍﻟْﻤَﺴْﺠِﺪِ ﺍﻟْﺤَﺮَﺍﻡِ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟْﻤَﺴْﺠِﺪِ الْاَقْصَى ﺍﻟَّﺬِﻯ ﺑَﺎﺭَﻛْﻨَﺎ ﺣَﻮْﻟَﻪُ ﻟِﻨُﺮِﻳَﻪُ ﻣِﻦْ ﺍٰﻳَﺎﺗِﻨَﺎ ﺍِﻧَّﻪُ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺴَّﻤِﻴﻊُ ﺍﻟْﺒَﺼِﻴﺮُ Tah saatos Al-Qur'an nyebat lalampahan Kangjeng Rosul Nu Mulya ﷺ ti Masjidil Haram ka Masjidil Aqsa, nu mangrupa awal mi'rajna, dawuhanana ﺍِﻧَّﻪُ ﻫُﻮَ ﺍﻟﺴَّﻤِﻴﻊُ ﺍﻟْﺒَﺼِﻴﺮُ. Zamir dina ﺍِﻧَّﻪُ boh nujul ka Alloh boh ka Kangjeng Nabi. Upami nujul ka Kangjeng Nabi, hartina sapertos kieu: "Dina lalampahan nu husus ieu aya hiji lalampahan nu nyakup sadayana, hiji naék nu nyakup sadayana, dugi ka Sidratul Muntaha, dugi ka Qaba Qausain; dina tingkatan-tingkatan Asma nu nyakup sadayana, anjeunna parantos ngadangu sareng ningali ayat-ayat Rabb sareng karya-karya seni Ilahi nu ahéng nu témbong ka panon sareng ceulina." Dawuhanana sapertos kitu. Lalampahan nu alit tur husus éta ditémbongkeun minangka konci hiji lalampahan nu nyakup sadayana sareng tempat kumpul perkara-perkara nu ahéng. Upami zamir nujul ka Alloh, hartina sapertos kieu: "Pikeun Ngajak hiji abdi-Na ka Payuneun-Na dina hiji lalampahan sareng Maparin anjeunna hiji pancén, Mantenna Ngirim anjeunna ti Masjidil Haram ka Masjidil Aqsa nu mangrupa tempat kumpul para nabi, Ngajantenkeun anjeunna tepang sareng para nabi, sareng saatos Némbongkeun yén anjeunna ahli waris mutlak dasar-dasar agama sakumna nabi, Mantenna Ngiderkeun anjeunna dina alam lahir sareng batin-Na dugi ka Qaba Qausain." Tah sanaos jalma éta hiji abdi, anjeunna ngalakukeun lalampahan dina hiji mi'raj nu husus. Nanging dina ieu abdi aya hiji amanah nu patali sareng sakumna alam. Ogé aya hiji cahya nu bakal ngarobah warna alam ieu. Ogé ku margi aya hiji konci nu bakal muka panto kabagjaan langgeng, Alloh Nyifatan Zat-Na ku sipat Ngadangu sareng Ningali sadaya perkara. Supados Némbongkeun hikmah-hikmah amanah, cahya sareng konci éta nu ngaliputan sakumna dunya. Ogé contona ﺍَﻟْﺤَﻤْﺪُ ﻟِﻠّٰﻪِ ﻓَﺎﻃِﺮِ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕِ وَالْاَرْضِ ﺟَﺎﻋِﻞِ ﺍﻟْﻤَﻠٰﺌِﻜَﺔِ رُسُلًا ﺍُﻭﻟِﻰ ﺍَﺟْﻨِﺤَﺔٍ ﻣَﺜْﻨٰﻰ وَثُلَاثَ ﻭَﺭُﺑَﺎﻉَ ﻳَﺰِﻳﺪُ ﻓِﻰ ﺍﻟْﺨَﻠْﻖِ ﻣَﺎ ﻳَﺸَﺎﺀُ ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻋَﻠَﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻲْﺀٍ ﻗَﺪِﻳﺮٌ Tah dina surah ieu, saatos dawuhan "Gusti Fâthir Dzul-Jalâl langit sareng bumi Ngahias langit sareng bumi ku hiji cara, dugi ka ku Némbongkeun tapak sampurna-Na, Mantenna Ngajantenkeun nu ningali-Na nu henteu kaétang masihan pujian sareng pangagungan nu henteu kaétang ka Gusti Fâthir-na; sareng ogé Ngahiasana ku ni'mat-ni'mat nu henteu aya watesna, dugi ka langit sareng bumi ku basa sadaya ni'mat sareng sadaya nu nampi ni'mat, masihan hamd sareng pujian tanpa tungtung ka Gusti Fâthir Nu Rahmân-na"; sapertos manusa, sato sareng manuk nu ngider sareng ngalakukeun lalampahan dina kota sareng nagri bumi ku pakakas sareng jangjang nu dipaparin Gusti Fâthir, Gusti Zat Dzul-Jalâl Nu Maparin jangjang ka malaikat-Na nu mangrupa pangeusi éta nagri, pikeun ngider sareng ngapung dina béntang-béntang nu mangrupa karaton samawi sareng dina buruj-buruj nu mangrupa nagri-nagrina nu luhur, tangtos kedah Maha Kawasa kana unggal perkara. Nu Maparin jangjang ka hiji laleur pikeun ngapung ti hiji buah ka buah sanés, sareng ka hiji manuk piit pikeun ngapung ti hiji tangkal ka tangkal sanés, téh Mantenna Nu Maparin jangjang pikeun ngapung ti Zohrah ka Musytari sareng ti Musytari ka Zuhal. Ogé malaikat henteu kawates kana bagéan nu husus sapertos pangeusi bumi, hiji tempat nu tangtu henteu tiasa ngawatesanana. Ku masihan isyarat yén aranjeunna aya dina opat béntang atanapi langkung dina hiji waktos, kecap-kecap ﻣَﺜْﻨٰﻰ وَثُلَاثَ ﻭَﺭُﺑَﺎﻉَ masihan katerangan jéntré. Tah ku ungkara "Ngalengkepan malaikat ku jangjang", nu mangrupa kajadian husus ieu, Al-Qur'an masihan isyarat kana alat anyaman kudrat nu agung nu kacida nyakup sadayana sareng umumna, teras nalungtik sareng netepkeunana ku ringkesan hasil ﺍِﻥَّ ﺍﻟﻠّٰﻪَ ﻋَﻠَﻰ ﻛُﻞِّ ﺷَﻲْﺀٍ ﻗَﺪِﻳﺮٌ. PANGAJARAN LEMES BALAGHAH KASAPULUH: Sakapeung ayat nyebat amal-amal manusa nu barontak, sareng ngalarang ku ancaman nu kuat. Teras pikeun ngajantenkeun kuatna ancaman henteu ngalungkeun kana putus asa sareng tanpa harepan, ayat nutup ku sawaréh Asma nu masihan isyarat kana rohmat-Na, teras ngalilipur. Contona ﻗُﻞْ ﻟَﻮْ ﻛَﺎﻥَ ﻣَﻌَﻪُ ﺍٰﻟِﻬَﺔٌ ﻛَﻤَﺎ ﻳَﻘُﻮﻟُﻮﻥَ ﺍِﺫًﺍ لَابْتَغَوْا ﺍِﻟٰﻰ ﺫِﻯ ﺍﻟْﻌَﺮْﺵِ سَبِيلًا ﺳُﺒْﺤَﺎﻧَﻪُ ﻭَﺗَﻌَﺎﻟَﻰ ﻋَﻤَّﺎ ﻳَﻘُﻮﻟُﻮﻥَ ﻋُﻠُﻮًّﺍ ﻛَﺒِﻴﺮًﺍ ٭ ﺗُﺴَﺒِّﺢُ ﻟَﻪُ ﺍﻟﺴَّﻤٰﻮَﺍﺕُ ﺍﻟﺴَّﺒْﻊُ وَالْاَرْضُ ﻭَﻣَﻦْ ﻓِﻴﻬِﻦَّ ﻭَ ﺍِﻥْ ﻣِﻦْ ﺷَﻲْﺀٍ اِلَّا ﻳُﺴَﺒِّﺢُ ﺑِﺤَﻤْﺪِﻩِ ﻭَ ﻟٰﻜِﻦْ لَا ﺗَﻔْﻘَﻬُﻮﻥَ ﺗَﺴْﺒِﻴﺤَﻬُﻢْ ﺍِﻧَّﻪُ ﻛَﺎﻥَ ﺣَﻠِﻴﻤًﺎ ﻏَﻔُﻮﺭًﺍ Tah ieu ayat ngadawuh: Saurkeun: Upami sakumaha nu aranjeun nyarios, aya sekutu dina Karajaan-Na, tangtos bakal aya henteu tartib dugi ka hiji darajat nu tapak campur tanganana katingal, ku ngalegaan leungeun ka arsy rububiyah-Na. Padahal ti tujuh lapis langit dugi ka mahluk hirup mikroskopis, unggal mahluk, boh umum boh husus, boh alit boh ageung, ku basa tajalli sareng ukiran sadaya Asma nu ditémbongkeun dina dirina, tasbih ka Gusti Nu Kagungan Asmaul Husna Dzul-Jalâl éta, sareng nyucikeun Mantenna tina sekutu sareng nu sabanding. Leres, sakumaha langit ku kecap-kecapna nu nyebarkeun cahya nu dingaranan panonpoé sareng béntang-béntang, ku hikmah sareng katartibanana, ngagungkeun Mantenna sareng nyaksian kaésaan-Na; rohangan hawa ogé ku kecap-kecap méga, kilat, guludug sareng tétés-tétés, tasbih sareng ngagungkeun Mantenna sareng nyaksian kaésaan-Na. Kitu ogé bumi, ku kecap-kecapna nu hirup nu dingaranan sato, tutuwuhan sareng sagala nu aya, bari tasbih sareng nyaksian tauhid Gusti Khâliq Dzul-Jalâl-na, unggal tangkalna ogé tasbih ku kecap-kecap daun, kembang sareng buahna, sareng nyaksian kaésaan-Na. Kitu ogé mahluk nu pangleutikna, ciptaan nu panghususna, babarengan sareng alit sareng hususna, ku isyarat ukiran sareng kaayaan nu dibawana, némbongkeun seueur pisan Asma Nu Nyakup Sadayana, teras tasbih ka Gusti Nu Kagungan Asma Dzul-Jalâl sareng nyaksian kaésaan-Na. Tah nalika sakumna alam sakaligus, ku hiji basa sareng kalayan sapuk, tasbih ka Gusti Khâliq Dzul-Jalâl-na sareng nyaksian kaésaan-Na, teras ngalaksanakeun pancén ubudiyah nu dipaparin dumasar kana dirina masing-masing kalayan taat nu sampurna; manusa, nu mangrupa ringkesan sareng hasil alam ieu, khalifahna nu dipikanyaah sareng buahna nu lemes, ngalawan sareng sabalikna tina sadaya ieu, ngalakukeun kufur sareng syirik; Al-Qur'an ngedalkeun sakumaha goréngna sareng sakumaha pantesna hukuman pikeun éta; pikeun henteu ngajantenkeun manusa putus asa sagemblengna, ogé pikeun némbongkeun hikmah kumaha Gusti Qahhâr Dzul-Jalâl Ngidinan kajahatan nu henteu aya tungtungna sareng barontak nu tanpa wates goréngna sapertos kieu, sareng henteu Ngancurkeun alam kana sirah maranéhna, dawuhanana ﺍِﻧَّﻪُ ﻛَﺎﻥَ ﺣَﻠِﻴﻤًﺎ ﻏَﻔُﻮﺭًﺍ. Ku panutup éta, Al-Qur'an némbongkeun hikmah masihan waktos sareng ngantepkeun hiji panto harepan kabuka. Tah tina sapuluh isyarat i'jaz ieu, ngartos yén dina ringkesan hasil dina ahir ayat-ayat, babarengan sareng seueur tétés hidayah, aya seueur kilatan cahya i'jaz; di payuneun gaya-gaya nu asli ieu, para jenius ahli balaghah nu pangagungna, lantaran hélok sareng ngahargaan dugi ka darajat nu pangluhurna, ngégél ramona, ngégél lambeyna sareng nyaur ﻣَﺎ ﻫٰﺬَﺍ كَلَامُ ﺍﻟْﺒَﺸَﺮِ. Aranjeunna parantos iman kana ﺍِﻥْ ﻫُﻮَ اِلَّا ﻭَﺣْﻰٌ ﻳُﻮﺣٰﻰ kalayan haqqul yakin. Hartina, dina sawaréh ayat, babarengan sareng sadaya isyarat nu parantos disebat, aya seueur kaunggulan sanés nu henteu lebet kana bahasan abdi sadaya; nalika kaunggulan-kaunggulan éta ngahiji, katingal ukiran i'jaz nu malah jalma buta ogé tiasa ningali. NUR KATILU TINA SOROT CAHYA KADUA Nyaéta: Al-Qur'an henteu tiasa dibandingkeun sareng kecap-kecap sanés. Margi tingkatan kecap boga opat sumber tina jihat luhur, kuat sareng éndah. Hiji nu nyarios, hiji nu diajak nyarios, hiji tujuan sareng hiji kaayaan. Henteu sapertos sastrawan nu salah ngan némbongkeun kaayaan. Upami kitu, dina kecap tingali "Saha nu nyarios? Ka saha? Kanggo naon? Dina kaayaan naon?" Ulah ngan ningali kecapna wungkul. Ku margi kecap nyandak kakuatan sareng éndahna tina opat sumber ieu, upami sumber Al-Qur'an diperhatoskeun, darajat balaghah, luhur sareng éndahna Al-Qur'an bakal kahartos. Leres, ku margi kecap nujul ka nu nyarios, upami éta kecap mangrupa paréntah sareng larangan, éta kecap ogé ngandung kahoyong sareng kakuatan dumasar kana darajat nu nyarios. Dina éta waktos, kecap janten nu henteu tiasa dilawan; mangaruhan saperti listrik material, sareng luhur sareng kuatna kecap nambahan sakitu éta. Upamina ﻳَﺎ ﺍَﺭْﺽُ ﺍﺑْﻠَﻌِﻰ ﻣَﺎﺀَ ﻙِ ﻭَﻳَﺎ ﺳَﻤَﺎﺀُ ﺍَﻗْﻠِﻌِﻰ, hartosna "Hé bumi! Pancén anjeun parantos réngsé, leueut cai anjeun. Hé langit! Henteu diperlukeun deui, eureunkeun hujan." Upamina ﻓَﻘَﺎﻝَ ﻟَﻬَﺎ ﻭَ لِلْاَرْضِ ﺍﺋْﺘِﻴَﺎ ﻃَﻮْﻋًﺎ ﺍَﻭْ ﻛَﺮْﻫًﺎ ﻗَﺎﻟَﺘَﺎ ﺍَﺗَﻴْﻨَﺎ ﻃَﺎﺋِﻌِﻴﻦَ, hartosna "Hé bumi! Hé langit! Kersa atanapi henteu, sumping, tunduk kana Hikmah sareng Kudrat Kami. Kaluar tina henteu aya sareng sumping kana wujud, ka tempat paméran Seni Kami." Éta dawuhan-Na. Maranéhna ogé nyaur: "Abdi sadaya sumping kalayan taat nu sampurna. Sadaya pancén nu Gusti Témbongkeun ka abdi sadaya bakal dilakukeun ku Kakuatan Gusti." Tah tingali kuat sareng luhurna paréntah-paréntah nu sajati sareng laksana ieu, nu ngandung kakuatan sareng kahoyong. Teras, naha paguneman manusa sareng barang-barang nu henteu hirup, nu mangrupa omongan ngaco dina wangun paréntah saperti ﺍُﺳْﻜُﻨِﻰ ﻳَﺎ ﺍَﺭْﺽُ ﻭَﺍﻧْﺸَﻘِّﻰ ﻳَﺎ ﺳَﻤَﺎﺀُ ﻭَﻗُﻮﻣِﻰ ﺍَﻳَّﺘُﻬَﺎ ﺍﻟْﻘِﻴَﺎﻣَﺔُ, tiasa dibandingkeun sareng dua paréntah éta? Leres, di mana kahayang-kahayang nu lahir tina angan-angan sareng paréntah-paréntah sia-sia nu lahir tina kahayang éta? Di mana hakékat paréntah hiji pamingpin nu leres-leres gaduh kakawasaan maréntah nalika ngajalankeun padamelan? Leres, di mana paréntah "Maju!" hiji panglima agung nu paréntahna laksana ka tentarana nu agung tur taat? Sareng upami paréntah sapertos kitu kadangu ti hiji prajurit biasa, sanaos lahirna dua paréntah sarua, dina hartina béda sakitu prajurit sareng panglima tentara. Contona ﺍِﻧَّﻤَﺎ ﺍَﻣْﺮُﻩُ ﺍِﺫَﺍ ﺍَﺭَﺍﺩَ ﺷَﻴْﺌًﺎ ﺍَﻥْ ﻳَﻘُﻮﻝَ ﻟَﻪُ ﻛُﻦْ ﻓَﻴَﻜُﻮﻥُ Ogé contona ﻭَﺍِﺫْ ﻗُﻠْﻨَﺎ ﻟِﻠْﻤَﻠٰﺌِﻜَﺔِ ﺍﺳْﺠُﺪُﻭﺍ لِاٰدَمَ Tingali kuat sareng luhurna dua paréntah dina dua ayat ieu, teras tingali kecap manusa dina rupa paréntah. Naha éta henteu tetep saperti babandingan cika-cika sareng panonpoé? Leres, hiji gambaran nu dipasihkeun ku nu gaduh sajati nalika ngajalankeun padamelan, katerangan ngeunaan seni nu dipasihkeun ku ahli seni sajati nalika damel, sareng kasaéan paparin nu dijelaskeun ku nu maparin ni'mat sajati nalika nuju masihan kasaéan; nyaéta ngahijikeun kecap sareng pagawéan, pikeun ngagambarkeun pagawéanana sorangan ka panon sareng ceuli, upami anjeunna nyaur sapertos kieu: "Tingali! Tah ieu parantos ku abdi didamel, abdi ngadamel sapertos kieu. Tah ieu didamel ku abdi kanggo ieu. Ieu bakal sapertos kieu, ku margi éta tah ieu didamel ku abdi sapertos kieu." Contona ﺍَﻓَﻠَﻢْ ﻳَﻨْﻈُﺮُﻭﺍ ﺍِﻟَﻰ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ ﻓَﻮْﻗَﻬُﻢْ ﻛَﻴْﻒَ ﺑَﻨَﻴْﻨَﺎﻫَﺎ ﻭَ ﺯَﻳَّﻨَّﺎﻫَﺎ ﻭَﻣَﺎ ﻟَﻬَﺎ ﻣِﻦْ ﻓُﺮُﻭﺝٍ وَالْاَرْضَ ﻣَﺪَﺩْﻧَﺎﻫَﺎ ﻭَ ﺍَﻟْﻘَﻴْﻨَﺎ ﻓِﻴﻬَﺎ ﺭَﻭَﺍﺳِﻰَ ﻭَ ﺍَﻧْﺒَﺘْﻨَﺎ ﻓِﻴﻬَﺎ ﻣِﻦْ ﻛُﻞِّ ﺯَﻭْﺝٍ ﺑَﻬِﻴﺞٍ ﺗَﺒْﺼِﺮَﺓً ﻭَ ﺫِﻛْﺮٰﻯ ﻟِﻜُﻞِّ ﻋَﺒْﺪٍ ﻣُﻨِﻴﺐٍ ﻭَ ﻧَﺰَّﻟْﻨَﺎ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺴَّﻤَﺎﺀِ ﻣَﺎﺀً ﻣُﺒَﺎﺭَﻛًﺎ ﻓَﺎَﻧْﺒَﺘْﻨَﺎ ﺑِﻪِ ﺟَﻨَّﺎﺕٍ ﻭَ ﺣَﺐَّ ﺍﻟْﺤَﺼِﻴﺪِ ﻭَﺍﻟﻨَّﺨْﻞَ ﺑَﺎﺳِﻘَﺎﺕٍ ﻟَﻬَﺎ ﻃَﻠْﻊٌ ﻧَﻀِﻴﺪٌ ﺭِﺯْﻗًﺎ ﻟِﻠْﻌِﺒَﺎﺩِ ﻭَ ﺍَﺣْﻴَﻴْﻨَﺎ ﺑِﻪِ ﺑَﻠْﺪَﺓً ﻣَﻴْﺘًﺎ ﻛَﺬٰﻟِﻚَ ﺍﻟْﺨُﺮُﻭﺝُ Di mana gambar-gambar ieu, saperti buah sawarga, nu mancorong saperti béntang dina buruj surah ieu di langit Al-Qur'an, nu ku katartiban balaghah dina pagawéan-pagawéan ieu nyebat seueur tingkatan dalil hasyr, ngabuktikeun hasyr nu mangrupa hasilna ku ungkara ﻛَﺬٰﻟِﻚَ ﺍﻟْﺨُﺮُﻭﺝُ, sareng maksa nampi bukti jalma-jalma nu mungkir hasyr dina awal surah? Di mana bahasan-bahasan sia-sia manusa ngeunaan pagawéan nu patalina sakedik sareng aranjeunna? Gambar kembang dina wangun tiruan henteu tiasa ngahontal darajat babandinganana sareng kembang nu sajati tur hirup. Ngajelaskeun kalayan saé harti ti ﺍَﻓَﻠَﻢْ ﻳَﻨْﻈُﺮُﻭﺍ dugi ka ﻛَﺬٰﻟِﻚَ ﺍﻟْﺨُﺮُﻭﺝُ bakal panjang pisan. Abdi sadaya ngan masihan isyarat teras ngalangkunganana. Nyaéta: Dina awal surah, ku margi jalma-jalma kafir mungkir hasyr, Al-Qur'an ngahamparkeun bubuka-bubuka sapertos kieu pikeun maksa aranjeunna nampi hasyr. Dawuhanana: "Naha aranjeun henteu ningali langit di luhur aranjeun, ku cara naon sareng sakumaha tartib tur agungna Kami parantos Ngawangunana. Ogé naha aranjeun henteu ningali kumaha Kami parantos Ngahiasana ku béntang-béntang, bulan sareng panonpoé, sareng henteu Ngantepkeun hiji cacad sareng kakirangan. Ogé naha aranjeun henteu ningali ku cara naon Kami parantos Ngahamparkeun bumi pikeun aranjeun sareng kalayan sakumaha hikmahna Kami parantos Nyiapkeunana. Di bumi éta Kami parantos Netepkeun gunung-gunung sareng Ngajagana tina serbuan laut. Ogé naha aranjeun henteu ningali sakumaha éndah tur warna-warnina pasangan tutuwuhan héjo sareng pepelakan tina unggal jinis nu Kami parantos Nyiptakeun di bumi éta; Kami Ngéndahkeun unggal juru bumi ku perkara-perkara nu éndah éta. Ogé naha aranjeun henteu ningali ku cara naon Kami Ngirim cai nu diberkahan ti jihat langit. Ku cai éta, Kami Nyiptakeun kebon-kebon buah sareng kebon-kebon sayuran, séréal sareng tatangkalan nu jangkung tur bubuahan nikmat saperti kurma, sareng ku éta Kami Ngirim sareng Nganteurkeun rezeki ka abdi-abdi Kami. Ogé naha aranjeun henteu ningali, ku cai éta Kami Ngahirupkeun nagri nu parantos paéh. Kami Nyiptakeun rébuan hasyr di dunya. Sapertos Kami Ngaluarkeun tutuwuhan ieu ku Kudrat Kami tina nagri nu parantos paéh ieu, kaluarna aranjeun dina hasyr ogé sapertos kitu. Dina kiamat bumi bakal paéh sareng aranjeun bakal kaluar bari hirup." Tah di mana luhung tur padetna katerangan ieu ayat dina ngabuktikeun hasyr —nu abdi sadaya ngan tiasa masihan isyarat kana hiji tina sarébuna— sareng di mana kecap-kecap manusa nu dipasihkeun pikeun hiji pangakuan? Ti awal risalah ieu dugi ka ayeuna, pikeun ngajantenkeun musuh nu bedegong nampi i'jaz Al-Qur'an, abdi sadaya parantos ngantepkeun seueur hak Al-Qur'an buni, kalayan nimbangkeun tanpa mihak kalayan nami tahqiq. Abdi sadaya nempatkeun panonpoé éta dina jajaran lilin-lilin sareng ngabandingkeunana. Ayeuna pancén tahqiq parantos dilaksanakeun sareng i'jazna parantos dibuktikeun kalayan caang. Ayeuna sanés kalayan nami tahqiq, nanging kalayan nami hakékat, abdi sadaya badé masihan isyarat ku hiji atanapi dua kecap kana kalungguhan sajati Al-Qur'an nu henteu tiasa dibandingkeun: Leres, babandingan kecap-kecap sanés sareng ayat-ayat Al-Qur'an saperti babandingan bayangan béntang nu alit pisan nu katingal dina botol-botol sareng béntang éta sorangan. Leres, di mana kecap-kecap Al-Qur'an nu masing-masing ngagambarkeun sareng némbongkeun hiji hakékat nu tetep? Di mana harti-harti nu digambarkeun ku manusa ku kecap-kecapna dina eunteung-eunteung alit pikiran sareng rasana? Leres, di mana kecap-kecap Al-Qur'an nu hirup saperti malaikat, nu ngilhamkeun cahya-cahya hidayah sareng mangrupa dawuhan Gusti Khâliq Dzul-Jalâl panonpoé sareng bulan? Di mana kecap-kecap manusa nu ngégél, ku nafsuna nu nyihir sareng rincian lemesna nu palsu, pikeun ngahudangkeun kahoyong-kahoyong manusa? Leres, kumaha babandingan hama sareng serangga nu ngégél sareng malaikat nu diberkahan sareng mahluk ruhani nu caang, kitu babandingan kecap-kecap manusa sareng kecap-kecap Al-Qur'an. Hakékat-hakékat ieu parantos dibuktikeun ku dua puluh opat Kalimah nu parantos kaliwat, babarengan sareng Kalimah Kadua Puluh Lima. Ieu pangakuan abdi sadaya henteu ukur pangakuan; buktina nyaéta hasil nu parantos kaliwat. Leres, di mana lafaz-lafaz Al-Qur'an nu masing-masing mangrupa cangkang permata hidayah, sumber hakékat iman sareng tempat simpenan dasar-dasar Islam; nu langsung sumping ti arsy Gusti Rahmân, nu ningali sareng lungsur ka manusa ti saluhureun sareng ti luar alam, nu ngandung Élmu, Kudrat sareng Kersa, sareng nu mangrupa dawuhan azali? Di mana lafaz-lafaz manusa nu ngawang-ngawang, nyembah hawa nafsu, lemah sareng miara kahoyong? Leres, di mana Al-Qur'an nu janten saperti tangkal Tuba, nu nyebarkeun alam Islam ieu kalayan sadaya batin, syiar, sampurna, kaidah sareng hukumna dina wangun daun; nu némbongkeun jalma-jalma suci sareng wali-walina seger tur éndah saperti kembang ku cai kahirupan éta tangkal; nu ngahasilkeun sadaya sampurna sareng hakékat alam sareng Ilahi minangka buah; nu seueur siki dina buahna janten hiji-hiji kaidah amal sareng rarancang, teras némbongkeun deui hakékat-hakékat nu silih runtuy saperti tangkal nu bubuahan? Di mana kecap manusa nu dipikawanoh ku urang? ﺍَﻳْﻦَ ﺍﻟﺜَّﺮَﺍ ﻣِﻦَ ﺍﻟﺜُّﺮَﻳَّﺎ Salami sarébu tilu ratus lima puluh taun, nalika Al-Qur'an Al-Hakîm muka sareng midangkeun sadaya hakékatna di pasar alam, unggal jalma, unggal bangsa sareng unggal nagri parantos sareng masih nyandak tina permata sareng hakékatna. Nanging boh biasa ningalina, boh seueur pisan sumebarna, boh kaliwatna waktos, boh parobahan-parobahan nu agung éta, henteu tiasa ngaruksak hakékat-hakékatna nu ajén sareng gaya-gayana nu éndah, henteu ngajantenkeun sepuh, henteu ngagaringkeun, henteu ngirangan ajén sareng henteu mareuman éndahna. Kaayaan ieu ku dirina sorangan mangrupa i'jaz. Ayeuna upami aya saurang nu kaluar, teras masihan aturan saperti murangkalih, dumasar kana kahayangna sorangan, kana sawaréh hakékat nu disumpingkeun Al-Qur'an, teras ngabandingkeunana pikeun nandingan sawaréh ayat Al-Qur'an sareng nyaur "Abdi parantos nyarios kecap nu caket sareng Al-Qur'an", éta omongan nu sakitu bodona, dugi ka saperti babandingan seni hiji jalma palsu nu ngedalkeun omongan ngaco jalma gélo; upamina sareng seni saurang ahli nu ngawangun karaton agung tina batu-batu nu mangrupa rupa-rupa permata, sareng ngahias posisi éta batu ku ukiran-ukiran nu saimbang nu nujul kana ukiran-ukiran luhur sakumna karaton; saurang jalma biasa nu pamahamanana henteu ngahontal éta ukiran luhur, nu henteu gaduh bagéan tina sadaya permata sareng hiasan éta karaton, tukang imah-imah biasa, lebet ka éta karaton, ngaruksak ukiran-ukiran luhur dina batu-batu nu ajén éta, masihan aturan sareng wangun dumasar kana kaayaan imah biasa nurutkeun kahayangna saperti murangkalih, sareng ngagantungkeun sababaraha manik-manik nu matak raos dina paningal murangkalih; teras nyaur "Tingali, abdi gaduh kaparigelan sareng harta nu langkung seueur tibatan ahli éta karaton, sareng gaduh hiasan-hiasan nu ajén."